De 'War on Christmas'

door Maurits van den Toorn ma 14 dec. 2015 9:00

Waar je al geen ruzie over kunt maken. Zelfs de speciale koffiebeker die Starbucks dit jaar in december gebruikt, heeft geleid tot boosheid. Die beker zou een onderdeel zijn van de ‘War on Christmas’. Voor de duidelijkheid: we hebben het over een kartonnen koffiebeker. Die beker is niet wit, zoals in de rest van het jaar, maar rood, met uiteraard het groene logo van Starbucks erop. Heel simpel, verder niets. Je zou het minimalistisch of gewoon saai kunnen noemen.

Kabaal op Social Media

Juist dat ‘verder niets’ is sommigen in het verkeerde keelgat geschoten. Het ontbreken van enig kerstsymbool zou onderdeel zijn van de strijd die er tegen het christelijke kerstfeest wordt gevoerd: de ‘War on Christmas’. Een mooie aanleiding natuurlijk om op social media kabaal erover te maken. Zoveel kabaal dat Starbucks zich gedwongen zag erop te reageren (met de uitleg dat het om ‘the spirit of the season’ gaat), de grote media het oppikten en comédienne Ellen DeGeneres er een item in haar show aan wijdde. Nogmaals: dit gaat dus over een rode, kartonnen koffiebeker.

Henry Ford en John Birch Society

Toch is er meer aan de hand dan de actie van een paar zeloten op internet. Het idee dat er sprake zou zijn van een ‘War on Christmas’ bestaat al heel lang. Die oorlog wordt steeds gevoerd door de zondebok die op dat moment toevallig voorhanden is. Volgens autofabrikant Henry Ford, een berucht antisemiet, waren het in de jaren twintig de joden in hun streven naar wereldheerschappij. Volgens de ultrarechtse John Birch Society, een groepering die streed tegen alles wat communistisch was, waren het in de jaren vijftig de communisten. Volgens de conservatieve zender Fox News is tegenwoordig alles wat links kan worden genoemd, de Democraten en president Obama voorop, bezig het christelijke kerstfeest de nek om te draaien in het kader van politieke correctheid en multiculturaliteit.

John Gibson van Fox News wijdde er in 2005 zelfs een heel boek aan, The War on Christmas: How the Liberal Plot to Ban the Sacred Christian Holiday Is Worse Than You Thought. Ook voormalig vice-presidentskandidaat Sarah Palin stortte zich op het onderwerp in haar boek Good Tidings and Great Joy: Protecting the Heart of Christmas. De teloorgang van het christelijke karakter van Kerstmis zou onder meer moeten blijken uit groeten en wensen als ‘Happy Holidays’ in plaats van ‘Happy Christmas’. Het lijkt me geen erg sterk bewijs, maar zoals in de journalistiek wel wordt gezegd: ‘Never let the facts spoil a good story’.

De War on Christmas

Sociaal-culturele controverse

Er is wel sprake van een controverse, maar die is eerder sociaal-cultureel dan religieus. Te midden van allerlei maatschappelijke veranderingen (denk aan het homohuwelijk of aan ontkerkelijking – jazeker, ook in de Verenigde Staten), afkalvende werkgelegenheid en dreigend terrorisme vormt het traditionele kerstfeest voor sommigen – veelal lager opgeleid, lager inkomen, kortom de mensen in de hoek waar de klappen vallen – een ijkpunt waar niet aan gemorreld mag worden. De gang van zaken heeft overeenkomsten met de discussie over zwarte Piet die hier tegenwoordig jaarlijks oplaait: ook zo’n ijkpunt.

Het is in Amerika in ieder geval een sentiment dat christelijk-conservatieve media goed weten te mobiliseren; best kans dat het onderwerp in de komende presidentsverkiezingen nog eens langskomt. Texas heeft in deze oorlog overigens al maatregelen getroffen. In 2013 werd daar een wet aangenomen (House Bill 308, voor wie het wil nalezen) waarin het uitdrukkelijk wordt toegestaan dat er op scholen kerstbomen en dergelijke worden opgesteld. Ook mogen docenten ‘traditional greetings’ gebruiken, waaronder Merry Christmas, Happy Hanukkah en happy holidays. Toch fijn dat de overheid tijd heeft om zich met dergelijke dingen bezig te houden.

De War on Christmas

Eén dollarcent

Het lijkt de meeste inwoners van de Verenigde Staten ondertussen niet al te zeer te boeien, wat misschien maar goed is ook. Het boek van Gibson is bij Amazon tweedehands verkrijgbaar voor één dollarcent; Palins boek is daar nog te nieuw voor, maar gaat vast ook die kant op. En op de christelijke website Christianity Today werd naar aanleiding van alle heisa over de beker van Starbucks niet ongeestig opgemerkt: ‘It's not the job of your barista to share the Gospel’.

Verhuisbericht! Je vindt ons voortaan in Zwolle!
Bekijk ons nieuwe adres
Boek nu je camper voor 2018!
Bekijk de vroegboekacties