Thanksgiving

door Maurits van den Toorn ma 12 okt. 2015 9:00

Je kunt erover van mening verschillen wat het meest Amerikaanse feest is: the Fourth of July of Thanksgiving. Veel zal dat niet uitmaken, ze zijn allebei as American as apple pie. Eén ding staat wel vast: Thanksgiving is geen goeie dag voor de kalkoenenstand. De dag wordt in de Verenigde Staten gevierd op de vierde donderdag in november (dit jaar is dat de 26ste) en in Canada op de tweede maandag in oktober (dit jaar de 12ste).

Van Oogstfeest naar landelijk festijn

Thanksgiving is begonnen als viering van de (hopelijk goede) oogst die dan net achter de rug is. Gaandeweg ontwikkelde het zich tot een dag om, liefst in familieverband, terug te blikken op het afgelopen jaar. Maar wat voor meer Amerikaanse symbolen geldt: het is onduidelijk waar en wanneer de dag precies ontstaan is. Bekend is dat al in 1621 voor het eerst Thanksgiving werd gevierd in Plymouth, Massachusetts.


Geschiedenis Thanksgiving Amerika


Maar er zijn claims dat er elders al eerder dergelijke feesten werden gevierd, in Virginia, Florida en Texas. In die laatste gevallen zou het uiteraard om Spaanse immigranten zijn gegaan. Dat ook zij dat deden is niet zo vreemd, oogstfeesten en dankdagen waren en zijn in veel landen gebruikelijk (in Engeland heb je ook nu nog harvest festivals, in Duitsland het Erntedankfest, met niet geheel toevallig in München precies in die periode het Oktoberfest). Het was in ieder geval in Amerika niet meteen een gangbaar feest, het werd af en toe werd gevierd en ontwikkelde zich pas rond 1670 tot een jaarlijks oogstfestival.

Thanksgiving heeft nogal wat presidentiële bemoeienis gekend. President George Washington maakte er op 26 november 1789 een nationale dag van, ‘a day of public thanksgiving and prayer to be observed by acknowledging with grateful hearts the many and signal favours of Almighty God’. Desondanks verschilde de datum ook daarna nog van staat tot staat; pas president Lincoln legde in 1863 vast dat het op de laatste donderdag in november werd gevierd. Er kwam een derde president aan te pas, Franklin Roosevelt, die in 1941 de huidige dag bepaalde: de vierde donderdag in november.

Thanksgiving in Canada

Minder bekend is dat Thanksgiving ook in Canada sinds 1957 een officiële feestdag is, op de tweede maandag in oktober. Het zou hier al in 1578 voor het eerst door Franse kolonialisten zijn gevierd. Merkwaardig genoeg doen de oostelijke provincies Prince Edward Island, Newfoundland en Labrador, New Brunswick, en Nova Scotia daar niet aan mee, hier is het geen feestdag.

De kalkoen

Tsja, en dan die kalkoen. Het is een van de inheemse diersoorten die rond 1600 volstrekt nieuw en onbekend was voor de verse immigranten. Het dier had de pech dat het in de loop van de tijd veranderde van een ‘eng beest’ in een hooggewaardeerd stuk pluimvee. Volgens gegevens van het US Department of Agriculture worden er tegenwoordig met Thanksgiving meer dan 45 miljoen kalkoenen genuttigd, een zesde van de jaarlijkse productie.


Kalkoen Thanksgiving


Hoe sterk de kalkoen en Thanksgiving met elkaar zijn verbonden geraakt blijkt uit het feit de geallieerde opperbevelhebber in Europa, generaal Eisenhower, in november 1944 verordonneerde dat elke Amerikaanse militair op Thanksgiving kalkoen moest krijgen. Voor de manschappen die direct in de frontlinie lagen bleef dat noodgedwongen beperkt tot kalkoensandwiches, maar het gaat om het idee. Het verhaal vermeldt niet of ze ook het traditionele bijbehorende dessert kregen: pompoentaart oftewel pumpkin pie. Wat dat betreft zou de uitdrukking beter kunnen zijn as American a pumpkin pie. Appeltaart kennen we hier tenslotte ook.

Verder lezen