Amerika in verandering

door Maurits van den Toorn vr 10 jul. 2015 10:00

De Verenigde Staten zijn in de ogen van veel Europeanen een conservatief land. Dat mag in een aantal opzichten waar zijn, maar dat betekent niet dat het land stilstaat. De afgelopen jaren is er veel veranderd. Neem de recente goedkeuring van het homohuwelijk door het Supreme Court. Neem Obama-care, waardoor miljoenen mensen eindelijk een fatsoenlijke verzekering tegen ziektekosten kunnen afsluiten. Neem de legalisering van wiet in een aantal staten, waarmee ‘gidsland’ Nederland met zijn halfslachtige en hypocriete gedoogbeleid links ingehaald is.

Obama-care en homohuwelijk

Het zijn veranderingen die je niet direct merkt als je door het land reist, maar ze maken de Verenigde Staten voor miljoenen inwoners een prettiger land. Het zijn veranderingen die er zijn gekomen dankzij de president (Obama-care) en soms ondanks hem (Obama was aanvankelijk geen voorstander van het homohuwelijk). Het zijn ook veranderingen die omstreden zijn: conservatief-christelijk Amerika vindt vooral het homohuwelijk een schande, radicale dominees prediken hel en verdoemenis en de Republikeinen beloven een einde te maken aan alle nieuwlichterij als ze aan de macht komen.

Zou het? Een meerderheid van de Amerikanen is voorstander van het homohuwelijk, zo is uit onderzoek gebleken, en de kiezers voorhouden dat je ze hun inmiddels zeer gewaardeerde ziektekostenverzekering wilt afnemen is geen recept voor electoraal succes. De kans is dan ook klein dat de veranderingen helemaal worden teruggedraaid; bovendien is dat helemaal niet zo makkelijk. Mogelijk worden er ooit wat detailwijzigingen doorgevoerd die dan als grote overwinning gepresenteerd kunnen worden om de eigen achterban tevreden te stemmen.

Achterstallig politiek onderhoud

De kans is groot dat de verstandige politici in de Republikeinse partij – die zijn er, al krijgt je soms het idee van niet – het zelfs wel goed vinden dat er eindelijk wat knopen zijn doorgehakt, al zijn ze niet blij met de uitkomst. De aandacht kan daardoor weer op andere zaken worden gericht. Bovendien: homohuwelijk en wietlegalisering kosten geen taxpayer’s money en vergen geen actieve overheidsbemoeienis; altijd een heikel punt bij veel Amerikanen (niet alleen bij aanhangers van de Tea Party trouwens).

Je kunt de veranderingen zien als een soort achterstallig politiek onderhoud. Na 9/11 heeft de politiek zich jarenlang voornamelijk met veiligheid en oorlog bezig gehouden (Patriot Act, het onoplosbare probleem Guantanamo Bay, de oorlogen in Afghanistan en Irak). Daarna slokte de banken- en hypotheekcrisis van 2008 de aandacht op. Pas toen de economie weer op toeren kwam, was er ruimte om de blik weer op andere onderwerpen te richten.

Wapenwetgeving

Eén ding is nog steeds niet gelukt, ondanks steeds weer nieuwe schietpartijen: een strengere wapenwetgeving. De racistisch gemotiveerde schietpartij met negen doden in een kerk in Charleston in South Carolina kreeg nationaal én internationaal veel aandacht, maar is het iemand buiten de VS opgevallen dat er twee weken later in het Fourth of July-weekend in Chicago bij ‘gewone’ schietincidenten tien doden en 55 gewonden zijn gevallen? En dat de politie enigszins opgelucht constateerde dat de score in dit feestweekend een stuk lager was dan een jaar eerder, toen er zestien doden en 82 gewonden waren?

De maatschappelijke verontwaardiging – als die er al is, gebeurtenissen zoals in Chicago worden al lang gewoon gevonden – ebt steeds snel genoeg weg om de wapenlobby kans te geven succesvol te ageren tegen pogingen om de wet aan te scherpen. Zelfs Obama komt tegenwoordig niet verder dan toespraken met een moreel appel. Dat is cynisch, maar helaas wel de waarheid.

Lees verder