Caucus en Primary

door Maurits van den Toorn zo 31 jan. 2016 9:00

Op 1 februari 2016, vindt in Amerika de Iowa Caucus plaats. Traditioneel krijgt deze veel aandacht, want het is de eerste caucus in het jaar van de Amerikaanse presidentsverkiezingen en wie het hier goed doet, heeft publicitair de wind mee. Maar... wat is een caucus eigenlijk? En wat betekent de term primary, die vaak valt in de aanloop naar de presidentsverkiezingen?

Voorverkiezingen

Simpel samengevat gaat het om voorverkiezingen binnen de verschillende partijen om te bepalen wie de kandidaat wordt die het in de presidentsverkiezingen tegen de concurrentie gaat opnemen. Vergelijk het met het bepalen wie lijsttrekker wordt in Nederland, wat tegenwoordig soms ook met een soort interne partijverkiezingen gebeurt.

Aan zowel primary als caucus (die al even ter sprake kwamen in deze blog) kunnen alleen geregistreerde kiezers meedoen, net als aan de uiteindelijke verkiezingen. Anders dan bij ons moet iedereen die in de Verenigde Staten wil gaan stemmen zich op het gemeentehuis o.i.d. laten registreren als kiezer. Daarbij kan meteen een partijvoorkeur worden opgegeven. Als je dat niet wil, word je als onafhankelijk (independent) kiezer geregistreerd. Lang niet iedereen laat zich registreren, wat (in ieder geval gedeeltelijk) de lage opkomstpercentages in de VS verklaart.

Primary

Wat zijn dan Caucus en Primary? Het eenvoudigst is een primary, een door de staat georganiseerde voorverkiezing waar mensen op de kandidaat van hun keuze kunnen stemmen. In veel staten kunnen alleen partijleden dat doen (closed primary), maar in andere staten mag elke geregistreerde kiezer komen stemmen (open primary). Bij een open primary heb je twee varianten: bij de ene moet de kiezer vragen om het stembiljet van de partij waarop hij gaat stemmen, bij de andere staan de kandidaten van alle partijen op hetzelfde biljet. De stemming in een primary is geheim.

Stembiljet primary in Oregon: democraat of republikein?

Caucus

Dat is meteen het grootste verschil met een caucus, want daar is ieders stem juist wél openbaar. Dit zijn door de politieke partijen zelf georganiseerde vergaderingen – in de schoolkantine, de gymzaal, de bibliotheek, etc. – waarop iedereen de naam van zijn of haar kandidaat noemt, soms gevolgd door een debat en een tweede stemronde. De caucus vaardigt vertegenwoordigers van de kandidaat van hun keuze af naar de State Convention (zeg maar de landsvergadering), die vervolgens de afgevaardigden voor de National Convention kiest. Op de National Convention van een partij kiezen de afgevaardigden uiteindelijk de presidentskandidaat.

Om het nog ingewikkelder te maken: je hebt bindende en niet-bindende caucus, waarbij de gekozen vertegenwoordigers alsnog hun stem aan een andere kandidaat kunnen geven. Bovendien zijn er caucuses én primaries waarbij ‘the winner takes all’ geldt, maar er zijn er ook waarbij de delegatie wordt samengesteld naar rato van het stemmenpercentage van elke kandidaat.

Iowa caucus

Vooral de Iowa caucus krijgt altijd veel aandacht, hoewel het om een dunbevolkte staat gaat en het ook nog eens een niet-bindende caucus is. Maar het is de eerste van het verkiezingsjaar (hij vindt op 1 februari plaats!) en wie het daar goed doet, heeft publicitair de wind mee. Dat geldt ook voor de eerste primary in New Hampshire, op 9 februari. Dat de winnaar vervolgens ook president wordt, is zeker niet altijd waar: in 1980 won George H. Bush de Iowa caucus maar werd Ronald Reagan president, en in 1988 won Bob Dole de Iowa caucus en werd George H. Bush president.

Iowa Caucus presidentsverkiezingen Amerika 2016

In Iowa blijkt hoe gecompliceerd en kleinschalig het Amerikaanse systeem is: er zijn 1774 caucuses die kandidaten kiezen die naar de 99 County Conventions gaan (regionale bijeenkomsten). De deelnemers aan die 99 conventies kiezen de kandidaten die naar de State Party Convention gaan. Daar worden vervolgens de afgevaardigden gekozen die naar de National Convention van hun partij gaan, waar uiteindelijk in juli 2016 de presidentskandidaat wordt gekozen (bij de Republikeinen in Cleveland, bij de Democraten in Philadelphia). De rol van Iowa is daarbij beperkt, want de staat met drie miljoen inwoners – minder dan één procent van de bevolking van de Verenigde Staten – levert ook maar één procent van de delegatieleden van de Nationale Conventies.

Superaanbieding West-Canada
Vanaf €1705 p.p. (bij 2 personen)