Een Amerikaans icoon: de diner

door Maurits van den Toorn zo 17 apr. 2016 10:00

De Amerikaanse eetgelegenheid bij uitstek is de diner, een restaurant dat er vaak uitziet als een treinrijtuig zonder wielen. Verwacht geen haute cuisine, maar stevige kost zonder fratsen tegen een zeer acceptabele prijs. Bovendien kun je er op de gekste tijden terecht. Veel diners hebben de strijd tegen de grote fast food-ketens niet overleefd, maar er zijn er gelukkig toch nog redelijk wat.

diner amerika

Neon, formica en kunstleer

Als je ze niet onderweg tegenkomt, ken je ze wel uit films: kleine en lage restaurants langs de weg, aangekondigd door veel neonreclame. Ze lijken op een verdwaald treinrijtuig – van buiten, maar ook van binnen, met een gangpad en aan weerszijden tafels en banken. De tafels zijn van formica en de banken van (kunst)leer hebben liefst een lekker felle kleur, knalrood bijvoorbeeld. Flink wat chroom doet het ook goed, plus wat neon aan de muur om de aangeboden waren aan te prijzen.

Aanvankelijk hadden diners trouwens wel wielen, ze zijn ontstaan als wagens waarin eten werd verkocht. Eind negentiende eeuw kreeg een zekere Charles Palmer zelfs een patent op wat hij een 'Night-Lunch Wagon' noemde; wereldroem heeft hij er niet mee gehaald. Omdat zo’n wagen al gauw te klein was, kozen de uitbaters vaak voor een vaste stek waar ze een groter bouwsel konden neerzetten.

interieur diner amerika

Stroomlijnstijl

In de jaren dertig kregen die gebouwtjes de vorm waarin we ze kennen. Inspiratiebron waren de toen hoogst moderne stroomlijntreinen van roestvrijstaal. Enkele fabrikanten maakten prefab-gebouwtjes in deze stroomlijnstijl waarmee snel een restaurant kon worden neergezet. Het werd een daverend succes, er verrezen tot in de jaren vijftig duizenden diners in heel het land. Gaandeweg werden trouwens ook andere stijlen van bouw en inrichting populair.

De diners zijn als voorlopers van de fast food-sector te beschouwen, want de sfeer was informeler dan in traditionele restaurants. Bovendien waren ze goedkoper, waardoor ze bij jongeren populair werden om elkaar te ontmoeten. Die sfeer van jeugdsentiment en jaren vijftig zit er vaak nog in en wordt zorgvuldig gekoesterd. Het concept is nog steeds zo ijzersterk dat je soms ook ‘gewone’ restaurants ziet die zich hebben uitgedost als diner.

diner amerika interieur

Meatballs en hotdogs

Zoals gezegd: het eten is niet wat je noemt verfijnd, maar ‘gewoon’ Amerikaans. Denk aan hamburgers, pasta met meatballs, hotdogs, club sandwiches (alles uiteraard begeleid met een flinke schep cole slaw) en pie of cheese cake als dessert. Als ze bier hebben – er wordt niet altijd alcohol geschonken – zijn het klassiekers als Bud of Miller’s. Stevig ontbijten kan er vaak ook. Kortom, hoeveel Amerikaanser wil je ’t hebben? Een bezoek aan een diner is een karakteristiek onderdeel van een vakantie in de Verenigde Staten – niet voor een onvergetelijke maaltijd, wel voor de sfeer.

diner amerika interieur