Groeiende chaos rond Trump

door Maurits van den Toorn wo 10 aug. 2016 13:00

Je kunt veel over Donald Trump zeggen, maar het is nooit saai als hij zich ergens vertoont en zijn mond opendoet. Toch nemen de zorgen over zijn mogelijke presidentschap in snel tempo toe, de laatste tijd ook steeds meer binnen zijn eigen Republikeinse partij. De paniek grijpt om zich heen, het is een unieke situatie.

Trump in Des Moines Witte Huis

Fundamentele vraagtekens bij Trump

Het is wel een verrassende ontwikkeling. Nadat Trump al zijn tegenstanders in de voorverkiezingen had verpletterd – anders kan je ’t nauwelijks noemen – schaarde het Republikeinse partijkader zich achter hem. In een aantal gevallen gebeurde dat met zichtbare twijfel en tegenzin, zoals bij Paul Ryan (voorzitter van het Huis van Afgevaardigden), die publiekelijk liet weten dat hij er eerst nog eens over moest denken, om zich vervolgens na ‘een goed gesprek’ toch aan de zijde van Trump te scharen. Alleen voormalig concurrent Ted Cruz had het lef om zich publiekelijk, op de Republikeinse conventie zelfs, van hem te distantiëren. Dat is ongetwijfeld politiek goed gecalculeerd, want als het helemaal misloopt in november, kan Cruz makkelijk zeggen ‘zie je wel!’, en daarmee de eerste stap doen naar de Republikeinse nominatie in 2020.

Het steunen van Trump was ‘een moetje’, simpelweg omdat er geen andere kandidaat was. Maar nu Trump zich helemaal niet ‘presidentiëler’ gaat gedragen, zoals werd gehoopt, maar wild om zich heen blijft slaan en regelmatig uitspraken doet waaruit blijkt dat hij echt niet weet waar hij het over heeft, beginnen steeds meer mensen zich zorgen te maken. Daarbij gaat het er niet om wat zijn beleid zal zijn, maar om de fundamentelere en ook zorgwekkende vraag of deze impulsief optredende man wel het karakter en de zelfbeheersing heeft om president van een wereldmacht te kunnen zijn. We hebben het wel over iemand die zeggenschap krijgt over het gebruik van atoomwapens.

De slogan van Trump, Make America Great Again

Republikeinen nemen afstand van Trump

De reacties van Trump op de toespraak van Khizr Khan op de Democratische conventie lijken een soort katalysator te zijn geweest. De zoon van Khan kwam als militair in Irak om het leven; vader Khan hield daar een indrukwekkend verhaal over, duidelijk makend dat ook hij als moslim Amerikaanse waarden hoog houdt en een offer voor het land had gebracht. Trumps minachtende reacties – zoals gebruikelijk per tweet – vielen niet goed, vooral niet omdat hij door het zwartmaken van de familie Khan en bagatelliseren van hun leed indirect ook minachtend deed over de krijgsmacht, en dat is iets wat je in de Verenigde Staten absoluut nóóit moet doen.

In ieder geval hebben inmiddels vier Republikeinse senatoren zich openlijk van Trump gedistantieerd, terwijl er verschillende op de wip zitten. Zoals senator Susan Collins (Maine) het formuleerde: ‘Donald Trump does not reflect historical Republican values, nor the inclusive approach to governing that is critical to healing the divisions in our country.’ Andere Republikeinse prominenten laten keer op keer weten dat ze bepaalde uitspraken van Trump te bar vinden, maar durven nog niet verder te gaan. President Obama maakte daar onlangs goed gebruik van door pesterig te vragen hoe het toch mogelijk was dat ze wel afstand namen van racistische uitspraken, maar niet van degene die ze deed.

Ook hebben vijftig prominente Republikeinen deze week in een open brief in de New York Times gewaarschuwd: ‘Mr. Trump lacks the character, values, and experience to be President. He weakens U.S. moral authority as leader of the free world. He appears to lack basic knowledge about and belief in the U.S. Constitution, U.S. laws and U.S. institutions, including religious tolerance, freedom of the press, and an independent judiciary.’ Het zal je gezegd worden (ze zeggen trouwens nog wel ergere dingen), en de ondertekenaars zijn niet de minsten: er zitten voormalige nationale veiligheidsadviseurs en ministers onder.

Poll van Huffington Post

De lachende derde?

En als verrassing uit de hoge hoed was daar ineens een nieuwe presidentskandidaat, de volstrekt onbekende Evan McMullin (wie? precies), een voormalige medewerker van de CIA. Veel media hadden het over de derde kandidaat. Dat is nonsens, want er doen veel meer kandidaten mee, voor de Groenen, de Libertariërs, enzovoort. Ze zijn allemaal even kansloos als McMullin, die mee wil gaan doen namens de groepering Better for America, die een alternatief wil bieden voor Trump én Clinton. De groepering claimt dat er een aantal Republikeinen achter ze staat. Dat lijkt me een kwestie van eerst zien, dan geloven, maar opmerkelijk is het wel.

Overigens zijn de zorgen binnen de Republikeinse partij over Trump ook een kwestie van politiek eigenbelang. Dat hij weinig kans maakt op het presidentschap wordt inmiddels als een gegeven beschouwd, maar de vrees is dat hij met zijn gedrag de Republikeinse partij zó erg in diskrediet brengt dat de partij in november ook de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden dreigt te verliezen. En dat krap twaalf weken voor de verkiezingen…

Superaanbieding West-Canada
Vanaf €1705 p.p. (bij 2 personen)