Verkiezingsupdate: Biden trekt zich terug uit de race om het presidentschap

Als Biden zich nadien duidelijk had gerevancheerd door krachtig en overtuigend optreden, dan had het mislukte debat kunnen worden afgedaan als een eenmalige misser. Volgens hemzelf was het dat, hij zou oververmoeid zijn geweest. Maar de blunders gingen gewoon door: Poetin en Zelensky door elkaar halen bijvoorbeeld, hoe pijnlijk wil je ’t hebben? De roep om terugtrekking werd steeds luider, ook bij een aantal geldschieters. Dat laatste heeft waarschijnlijk de doorslag gegeven. Uiteraard wordt Biden nu bedolven onder de loftuitingen uit binnen- en buitenland en was er – ook uiteraard – een sneer van Trump. Steeds als je denkt dat het niet smakelozer kan, blijkt dat tóch te kunnen.

Het zou verkeerd zijn om Joe Biden alleen te zien als een suffe oude man. Hij was in 1972 de jongste senator ooit en eindigde na meer dan een halve eeuw in politiek Washington te hebben geopereerd als oudste president ooit. Dat presidentschap was misschien niet erg opvallend, maar na vier jaar chaos onder Donald Trump was een periode zonder ophef en schandalen niet verkeerd. Biden slaagde erin een behoorlijk pakket aan wetgeving door het Congres te krijgen, met name om de verwaarloosde infrastructuur in het land aan te pakken. Van zoiets merk je pas op termijn de effecten; de kans is groot dat Bidens presidentschap met het verstrijken van de tijd positiever gewaardeerd gaat worden. Hij is misschien te vergelijken met Eisenhower, ook een president wiens ster pas na verloop van vele jaren is gaan rijzen, juist door zijn lange termijn investeringen.

De grote vraag is nu: wie gaat het dan wel worden? In het vorige blog vielen de namen Gavin Newsom (gouverneur van Californië) en Gretchen Whitmer (idem van Michigan) al; Whitmer heeft inmiddels laten weten dat ze voor de eer bedankt. Wat Newsom doet is niet bekend. Daardoor komt vicepresident Kamala Harris – oneerbiedig gezegd – bovendrijven; ze heeft inmiddels ook bekend gemaakt dat ze de nieuwe Democratische kandidaat wil worden, en ze is door Biden ook min of meer op het schild gehesen.

Ze kreeg en krijgt het verwijt dat ze de afgelopen jaren onzichtbaar is geweest, maar daarmee wijkt ze niet af van andere vicepresidenten. Ze is desondanks bekender dan elke andere gegadigde die zich zou aanmelden. Bovendien heeft ze een indrukwekkende carrière, onder meer als openbaar aanklager in San Francisco, procureur-generaal van Californië en senator voor Californië. Met haar afkomst en profiel – ze is van gemengd Indiaas-Jamaicaanse komaf – is ze aantrekkelijk voor vrouwelijke kiezers en kiezers van kleur. Dat zijn twee groepen die het nogal eens laten afweten bij de stembus; als Harris ze weet te motiveren kan dat nét het verschil maken. En nog een voordeel: ze is geboren in 1964. In vergelijking met haar is Trump ineens een erg oude man.

Harris heeft waarschijnlijk ook het voordeel dat ze gebruik kan maken van de verkiezingskas van Biden, al is juridisch niet duidelijk wat wel en niet mag. Een dergelijke situatie heeft zich nog nooit voorgedaan. Ook kan ze mogelijk profiteren van de sponsors van Biden die hun geld ‘on hold’ hadden gezet in afwachting van zijn terugtrekking. Maar dit is op het moment van schrijven nog giswerk.

In theorie kunnen de gedelegeerden die in de Democratische voorverkiezingen aan Biden zijn toegevallen nu op de komende conventie (van 19 tot 22 augustus in Chicago) naar eigen keuze op een willekeurige kandidaat stemmen – als die zich nog aanmeldt. Als er meer kandidaten zijn, heb je een Open Convention. Dat is de afgelopen decennia niet meer voorgekomen, de boel wordt tegenwoordig goed voorgekookt om het risico op chaos en ongelukken te voorkomen. De laatste Democratische conventie die open was, in 1968 met drie enigszins kansrijke kandidaten, verliep chaotisch. En wat een ironie: ook die conventie werd gehouden in Chicago. De partijleiding zal een herhaling van toen uit alle macht proberen te voorkomen. Zeker nu moet de partij eendracht uitstralen.