Dixie en Dixieland

door Maurits van den Toorn ma 7 aug. 2017 20:10

We kennen de Yankee, een begrip met een nogal wisselende betekenis en een onduidelijke herkomst. We hebben ook Dixie, een term waarvan het ontstaan zo mogelijk nog vager is.

katoenvelden Mississippi

Dixie = Zuid

Ultrakort samengevat: Yankee is noord, Dixie is zuid. Maar een Yankee is een persoon uit het noorden of noordoosten van de Verenigde Staten, terwijl Dixie een geografisch begrip is, dat staat voor het zuidelijke gedeelte van het land. Oorspronkelijk ging het daarbij om de elf staten die zich in 1860 en 1861 afscheidden van de Unie en samen de Confederatie vormden, wat leidde tot de Amerikaanse Burgeroorlog. Tegenwoordig staat Dixie vooral voor ‘the deep south’, de staten Georgia, Alabama, Mississippi, South Carolina en Louisiana, met soms Arkansas erbij.

Van het Franse ‘dix’

Qua betekenis is er niet zoveel onduidelijkheid, qua herkomst des te meer. Veel gehoord is dat het begrip afkomstig zou zijn van lokale tien dollarbiljetten in New Orleans. Vanwege de vele Franstaligen daar stond er zowel ‘ten’ als ‘dix’ op. Dergelijke bankbiljetten werden bekend als dixies. Gaandeweg werd het gebied rond New Orleans en later heel Louisiana bekend als dixieland – waarmee we meteen weten waarom de old style jazzmuziek zo heet die hier ontstond.

… overgenomen van de song Dixie

Ook niet onwaarschijnlijk is dat het is overgenomen van de song Dixie uit 1859. Daarin is sprake van ‘Dixie’s land’, dat gelegen is ‘down south’ en ook wordt aangeduid als ‘the land of cotton’. Geografisch gezien klopt het dus, en het lied werd mateloos populair, vooral in het zuiden. De vraag blijft dan wel waarom dit gebied in het liedje Dixie werd genoemd – misschien toch vanwege de bankbiljetten?

of van slavenhouder mr Dixy?

Minder voor de hand liggend is de verklaring dat het begrip af zou stammen van een slavenhouder op Manhattan (ook daar mochten tot begin negentiende eeuw slaven worden gehouden), een zekere mister Dixy of Dixie. En als laatste mogelijkheid zou Dixie een afleiding zijn van Jeremiah Dixon, een van de twee landmeters die de Mason-Dixon Line vastlegde. Tegen deze laatste twee verklaringen spreekt dat ze betrekking hebben op gebieden die heel ergens anders liggen dan het huidige Dixie. Maar ja, niemand weet het zeker.

Herkomst Amerikaanse begrippen vaag

Het lijkt trouwens alsof er nauwelijks iets bekend is over het ontstaan van veel Amerikaanse begrippen en gebruiken. Voor zover daar een verklaring voor te geven is: de meeste immigranten die een nieuw bestaan probeerden op te bouwen hadden wel wat anders te doen dan zich vragen te stellen over de herkomst van de dingen waar ze mee werden geconfronteerd. Bovendien is de oorsprong van veel gebruiken en tradities in de landen van herkomst ook niet altijd duidelijk.

Commercieel gebruik

Het gebruik van Dixie is een beetje vergelijkbaar met de Confederate Flag, maar het is minder beladen. Het wordt dan ook commercieel gebruikt, zie de zuidelijke supermarktketen Winn-Dixie. Ook de countrygroep de Dixie Chicks is met hun kritiek op president Bush niet van al te veel conservatisme te beschuldigen.

Song van The Band

En nu het toch over muziek gaat: vergeet niet The Night They Drove Old Dixie Down, een van de beroemdste songs van The Band uit 1969, ook gecoverd door Joan Baez. De song over het vernielen van een spoorlijn tegen het einde van de Burgeroorlog in 1865 wordt door het blad Rolling Stone (‘het gezaghebbende blad’ moet je dan eigenlijk zeggen om indruk te maken) beschouwd als een van de vijfhonderd beste songs aller tijden.

Bezoek op zaterdag 21 oktober (in de herfstvakantie) onze
speciale infodag Reizen met Kinderen in Zwolle!
Kom op zondag 22 oktober naar onze
Roadshow in Breda!
Camperaanbieding West-Canada, vertrek mei 2018
Zeer scherpe prijzen, boeken t/m 20 oktober