Music Monday - Country & Western

door Maurits van den Toorn ma 5 sep. 2016 19:00

Misschien is het wel de meest Amerikaanse muziekstijl: country & western. Je moet altijd oppassen met zo’n uitspraak, want hoe zit het dan met blues, jazz en rock ’n roll, om maar een paar andere muzieksoorten te noemen. Inderdaad, ook allemaal muziekstijlen die op z’n minst voor een groot deel Amerikaans van oorsprong zijn, maar country & western is minder de wereld overgegaan en meer puur Amerikaans gebleven.

Jimmy Rogers, foto: Public Domain/WikiCommons Portret van Hank Williams in 1948

Hillbilly-muziek

Countrymuziek heeft, zoals de naam al aangeeft, altijd een plattelandsimago gehouden. Het was ‘hillbilly-muziek’, waarbij hillbilly vertaald kan worden met plattelandsbewoner (de positieve versie) of met heikneuter (de negatieve versie). Het wás aanvankelijk ook muziek van het platteland, meer specifiek de Appalachians. Uit allerlei Europese volksmuziekvarianten – met veel Ierse invloeden – ontstond een mengelmoes van dansbare muziek die werd gespeeld op redelijk snel te beheersen en niet al te dure instrumenten als gitaar en viool (‘fiddle’), met soms zang erbij.

Nashville: het kloppende hart van de country

De zuidelijke stad Atlanta speelde in de jaren twintig van de vorige eeuw een belangrijke rol bij de verspreiding en popularisering van de countrymuziek. Dat kwam doordat veel mensen uit de Appalachen hierheen kwamen om er in de textielfabrieken te werken. Ze brachten hun muziek mee, net in de tijd dat de radio en de platenindustrie in opkomst waren. Min of meer tegelijkertijd ontstond ook in Nashville een radiostation dat countrymuziek uitzond. Het programma Grand Ole Opry met live muziek werd zo populair dat het tegenwoordig nog steeds bestaat, wat eraan heeft bijgedragen dat Nashville tot op de huidige dag het walhalla van de countrymuziek is. De Country Music Hall of Fame bevindt zich niet voor niets hier.

Jodelaar Jimmy Rodgers

De jodelende Jimmie Rodgers (1897-1933) wordt wel beschouwd als de vader van de countrymuziek. Dat heeft hij vooral te danken aan het feit dat hij als een van de weinigen al in 1927 plaatopnamen heeft gemaakt. Overigens was hij (ook) bluesmuzikant; zijn countryblues is niet het eerste en zeker niet het laatste voorbeeld van overlap van stijlen tussen verschillende muzieksoorten. Ook beroemd in de beginjaren: de Carter Family. Klinkt bekend? Klopt: dochter June Carter werd de echtgenote van Johnny Cash die we uiteraard later in dit verhaal nog tegenkomen.

Klassieker Hank Williams

Een van de allergrootsten in de geschiedenis van de klassieke countrymuziek is Hank Williams (1923-1953), die zijn carrière en vervolgens zijn leven te gronde zag gaan aan drank en drugs. Desondanks heeft hij een aantal klassiekers op zijn naam, zoals het talloze malen – vaak suikerzoet – gecoverde Jambalaya on the Bayou.

Country met een commercieel sausje

Het vermengen van muziekstijlen leidde onder meer tot western swing, een commercieel succesvol mengsel van countrymuziek met jazzinvloeden. Bob Wills werd er in de jaren dertig en veertig groot mee. Gaandeweg raakte ook de oorspronkelijke countrymuziek gecommercialiseerd. Studio’s en producenten ontwikkelden wat bekend werd als de Nashville Sound, een vorm van countrymuziek zonder de authentieke randjes en rafeltjes. Fiddle en steelgitaar maakten plaats voor strijkers, elektrische gitaren en drums, de zang werd aangevuld met achtergrondkoortjes. Kortom, het venijn dat in tekst en muziek kon zitten werd vakkundig weggemasseerd om een zo breed mogelijk publiek aan te spreken.

Neem het de artiesten eens kwalijk. Het is natuurlijk wel romantisch om aan lager wal te raken en ontijdig in de goot te eindigen – en de nabestaanden rijk te laten worden van de royalties van je muziek – maar zelf ook een comfortabel leven leiden is geen straf. De country-muzikanten van latere generaties slaagden daar in veel gevallen goed in. (wordt vervolgd)

Verhuisbericht! Je vindt ons voortaan in Zwolle!
Bekijk ons nieuwe adres
Boek nu je camper voor 2018!
Bekijk de vroegboekacties