2024: Orkanen Helene en Milton

Eind september ontwikkelde Helene zich in de Golf van Mexico. De storm trok naar het noorden en bereikte op donderdag 26 september de kust van Florida. Het systeem kwam aan de grond bij de dunbevolkte Big Bend, een bosrijke kuststrook in het noordwesten van de staat. Met windsnelheden tot 225 kilometer per uur viel Helene in de vierde categorie. De wind stuwde het zeewater lokaal meer dan vier meter de kust op. Kleine vissersdorpen zoals Keaton Beach stonden volledig onder water. Houten huizen spoelden van hun fundering, bomen waaiden over wegen en elektriciteitskabels knapten. Ondanks de zware schade aan de kustlijn, verplaatste de kern van het probleem zich snel naar andere gebieden. Helene hield veel energie vast en trok honderden kilometers noordelijker het binnenland in.

De overblijfselen van de orkaan trokken via de staten Georgia en South Carolina naar Tennessee en North Carolina. Daar botsten de zware regenwolken tegen de hellingen van de Appalachen. Doordat de bergen de lucht omhoog dwongen, koelde deze af en viel er in zeer korte tijd veel neerslag. In de vallei rondom de stad Asheville registreerden meetstations ruim zeventig centimeter regen in minder dan drie dagen. Rivieren zoals de French Broad River bereikten waterstanden die in decennia niet waren gemeten. De kracht van het wassende water spoelde betonnen bruggen, spoorlijnen en complete stukken asfalt weg.

Door uitgevallen zendmasten konden bewoners geen contact zoeken met hulpdiensten of familieleden. Tientallen dorpen raakten door modderstromen en weggeslagen toegangswegen volledig afgesloten van de buitenwereld. Ook de leidingen voor het drinkwaternetwerk scheurden open. Reddingswerkers zetten militaire helikopters in om gestrande inwoners te bereiken en voedsel te droppen. De storm kostte aan meer dan tweehonderd mensen het leven, voornamelijk door verdrinking landinwaarts.

Terwijl hulpverleners het puin van Helene ruimden, ontstond er begin oktober een nieuwe storm. Orkaan Milton begon nabij het Mexicaanse schiereiland Yucatán. Binnen een etmaal groeide deze storm uit van een eerste categorie naar de zwaarste categorie 5. De windsnelheden stegen naar 285 kilometer per uur. Meteorologen verklaarden deze snelle groei door de ongewoon hoge temperatuur van het zeewater in de Golf van Mexico. Dit diepe, warme water leverde de storm direct bruikbare energie. De luchtdruk in het oog van de orkaan daalde scherp, waardoor het systeem compacter en krachtiger werd. De weermodellen toonden aan dat Milton direct op de dichtbevolkte westkust van Florida afkoerste.

De naderende storm leidde tot directe actie bij de lokale overheden. Zij gaven ongeveer zes miljoen inwoners rondom Tampa, Sarasota en St. Petersburg het bevel om hun huizen te verlaten. Dit veroorzaakte grote drukte op snelwegen zoals de Interstate 75. Auto's stonden urenlang in de file richting het noorden en het oosten. Tankstations kwamen snel zonder brandstof te zitten en hotels in naburige staten raakten volgeboekt. Inwoners die niet konden vertrekken, zochten onderdak in stevige openbare gebouwen zoals scholen.

In de steden langs de kust ontstond een extra probleem door de nasleep van orkaan Helene. Langs de wegen lagen nog stapels takken, bouwmaterialen en kapotte meubels die mensen uit hun overstroomde huizen hadden gehaald. Hulpdiensten en bewoners reden met vrachtwagens af en aan om dit zware materiaal veilig te stellen. De voorspelde wind van Milton kon deze losse spullen oppakken en in de lucht slingeren.

Voordat Milton op woensdag 9 oktober de westkust bereikte, zorgden de buitenste wolkenbanden voor grote onrust aan de oostkant van Florida. De wrijving tussen de orkaanwolken en het landoppervlak veroorzaakte tientallen tornado's. In gemeenten zoals St. Lucie County trokken deze wervelstormen over woonwijken. Ze scheurden daken van huizen en vernielden betonnen loodsen nog voordat de eigenlijke orkaan aan land was.

Laat in de avond kwam het oog van Milton daadwerkelijk aan land bij Siesta Key, een smal eiland ten zuiden van Sarasota. De wind was vlak voor landing afgezwakt tot een categorie 3. Het stijgende zeewater overspoelde de stranden en stroomde de wijken in. In de noordelijker gelegen stad St. Petersburg blies de harde wind het grote stoffen dak van het Tropicana Field-stadion in stukken. Dit gebouw diende op dat moment als verzamelplaats voor hulpverleners. Een eind verderop brak een grote bouwkraan af en viel tegen een kantoorgebouw. De storm legde tijdelijk de drinkwatervoorziening stil en in heel Florida zaten ruim drie miljoen huishoudens zonder stroom.

De twee stormen veranderden het aanzicht van zuidwestelijk Florida zichtbaar. Zandbanken en kleine barrière-eilanden voor de kust veranderden van vorm door de harde golfslag. Mangrovebossen, die normaal de kustlijn beschermen tegen de zee, braken af of raakten bedolven onder zout water en zand. Dit had gevolgen voor de leefgebieden van zeevogels en schildpadden in de regio. Veel afval, vervuild water en zware materialen stroomden vanuit de overstroomde steden de zee in.

Overheden, het Amerikaanse leger en hulporganisaties zoals het Rode Kruis deelden na de stormen wekenlang water, zeilen en warme maaltijden uit. Supermarkten draaiden op dieselgeneratoren om producten gekoeld te houden. Het repareren van de elektriciteitsnetwerken in Florida en de herbouw van de weggeslagen infrastructuur in North Carolina vergt maanden herstelwerk.