1999: Oklahoma Tornado Outbreak

Mei staat in de Verenigde Staten bekend als een gevaarlijke maand als het om tornado’s gaat. Op de Great Plains (ook wel bekend als ‘Tornado Alley’), een gebied dat loopt van Texas tot over de Canadese grens, ontstaan er rond deze periode betrekkelijk meer tornadostormen dan op andere momenten van het jaar. In 1999 illustreert de eerste week van mei dit door een spectaculaire uitbraak van meer dan zeventig heftige tornado’s, die een pad van vernieling achterlaten in Oklahoma, Kansas, Arkansas, Texas en Tennessee. De uitbraak geldt tot nu toe als de grootste in de geschiedenis van Oklahoma.

Aanloop

In de ochtend van 3 mei verspreidt zich een krachtige bovenstroom door de zuidelijke en centrale ‘Plains-staten. Een niveau lager is de lucht boven Oklahoma al vrijwel helemaal bedekt door een deken van wolken. Dit, gecombineerd met temperaturen rond de twintig graden en een zogenaamde ‘dry line’ ter hoogte van Texas, maakt dat het Storm Prediction Center in Oklahoma in de ochtend een kleine kans op heftige onweerswolken voorspelt. Later in de ochtend beginnen de laaghangende wolken zich uit te breiden richting de ‘dry line’. Doordat er zich in omliggende staten schapenwolken op een hoger niveau bevinden, krijgt de zon kans om de temperaturen te laten oplopen. Al deze factoren samen zorgen voor de perfecte omstandigheden voor het ontstaan van ‘supercellen’, extreme onweerswolken.

Het weerstation heeft aan het eind van de ochtend de ‘kleine kans’ op heftig onweer intussen bijgesteld tot een vrij grote kans, ook voor de omliggende staten Kansas en Texas. Bovendien wordt er door de specifieke weersomstandigheden gewezen op een kans op tornadovorming. In de loop van de middag beginnen zich steeds grotere en dreigende stormwolken te vormen en het weerstation roept een ‘tornado watch’ uit voor de regio. Enkele uren laten verandert dit al snel in een tornadoalarm, wanneer zich tornado’s ontwikkelen boven Oklahoma, die zich een weg beginnen te banen richting omliggende staten.

Tornado

De uitbraak

In totaal ontstaan er meer dan zeventig tornado’s, waarvan enkele zogenaamde ‘killers’ die alles op hun pad vernielen. De meeste ‘killers’ doen alleen Oklahoma aan, waardoor enkele buitenwijken van Oklahoma City geheel met de grond gelijk worden gemaakt. Ondanks de waarschuwingen van het weerstation zijn er mensen die er pas achter komen dat er een tornado hun kant op komt wanneer ze deze vanuit hun raam aan zien komen. Voor sommigen komt dekking te laat, anderen weten zich in veiligheid te brengen in kelders of badkamers. In grote gedeeltes van Oklahoma en de overige getroffen staten valt de elektriciteit uit en kunnen bewoners niet anders dan afwachten tot de storm weer gaat liggen.

Er komen berichten binnen van huizen die compleet uit hun voegen zijn getrokken en een vrachtwagen die een restaurant binnen is gevlogen. Zolang de tornado’s echter de omgeving onveilig maken is het niet mogelijk om hulp te bieden.

Verwoesting na een tornado

Na de uitbraak

De volgende dag zijn de ergste tornado’s gaan liggen en wordt het pas duidelijk wat voor een schade ze hebben aangericht. In Oklahoma zijn zesenveertig mensen overleden en ruim zevenhonderd personen zijn gewond geraakt door het natuurgeweld. Ook in Kansas worden er vijf doden gerapporteerd. Op veel plekken komen mensen er met de schrik en lichte schade vanaf, maar in delen van Oklahoma City lijkt het alsof er een bom is ontploft. Onthutste mensen rijden naar Moore, een buitenwijk van de stad, om te ontdekken dat er letterlijk niets meer overeind staat. Het Rode Kruis zet noodruimtes op om bijna tweeduizend mensen op te vangen. Vanuit de rest van de Verenigde Staten stromen donaties toe om de slachtoffers te helpen. Op 12 mei starten zeven opruimingsteams met puinruimen in de getroffen staten.

De totale schade van de tornado-uitbraak wordt geschat op ruim één miljard dollar. Hoewel de Oklahoma tornado-uitbraak niet geldt als de meest dodelijke uit de geschiedenis van de Verenigde Staten, is het tot op de dag van vandaag wel de grootste en hevigste. Het geringe dodenaantal is waarschijnlijk te danken aan verbeterde weertechnieken, waardoor op tijd aan de bel werd getrokken. De ‘killer’ tornado die zoveel schade in Moore aanrichtte, is aanleiding geweest voor het instellen van een ‘Tornado Emergency’ naast een ‘Tornado Warning’, om te waarschuwen voor extreme tornado’s die gevaar vormen voor dichtbevolkte gebieden.

1999: Bloedbad op Columbine High2000: Aanslag op USS Cole