2001: De aanslagen van 9/11

Op 11 september 2001 vond een van de belangrijkste gebeurtenissen van de moderne geschiedenis plaats. Een normale dinsdagochtend veranderde door een reeks aanslagen in een gitzwarte dag waarop duizenden mensen de dood vonden. De Twin Towers in New York werden verwoest door twee vliegtuigen en op het Pentagon in Washington stortte een derde vliegtuig neer. Naast de inzittenden van de vliegtuigen kwamen ook veel voorbijgangers, hulpverleners en mensen die in de Twin Towers en het Pentagon werkten om.

Inleiding

Dinsdag 11 september 2001 begon als een normale werkdag. Veel mensen die in de Twin Towers en in het Pentagon werkten hadden rond half negen ’s ochtends hun werkplek al opgezocht. Om 8:45 werd er bruut een einde aan de normale dag gemaakt toen vlucht 11 van American Airlines zich tussen de 94ste en 98ste verdieping van de noordelijke Twin Tower boorde. In eerste instantie werd er gedacht aan een ongeluk, maar toen een kleine twintig minuten later om 9:03 een tweede vliegtuig de zuidelijke toren invloog, werd duidelijk dat het om een aanslag ging. Dit werd om 9:37 nog eens bevestigd, toen vlucht 77 van American Airlines een gedeelte van het Pentagon verwoestte. Een vierde vliegtuig, vlucht 93 van United Airlines, was onderweg naar het Capitool. Zo ver is dit vliegtuig nooit gekomen, want de inzittenden wisten de kapers te overmeesteren. Het vliegtuig stortte neer in een veld in de buurt van Somerset County, Pennsylvania. Geen van de inzittenden van alle vier de vliegtuigen wist de crash te overleven. Zowel de passagiers, de bemanning als de kapers kwamen om.

Brand in beide torens WTC

Twin Towers

Hoewel de crashes ook op andere plaatsen in de Verenigde Staten plaatsvonden, staan de Twin Towers in New York City voor veel mensen symbool voor de aanslagen op 11 september. Omdat de brandende noordelijke toren de aandacht van de wereldpers trok, zagen veel mensen live op televisie vlucht 175 in de zuidelijke toren vliegen. Ook daarna kon alles op de voet gevolgd worden en werd alles geregistreerd. Zo was te zien dat beide torens hevig rookten, maar in eerste instantie wel bleven staan. Veel mensen die zich onder het inslagpunt in de torens bevonden, konden vluchten. Sommigen liepen tientallen verdiepingen naar beneden, al dan niet met een gewonde collega onder hun arm. De mensen boven de inslagpunten waren op dat moment eigenlijk al verloren. Door hevige rookontwikkeling en brandende kantoren hadden enkele werknemers hun raam ingeslagen en hingen zij uit het raam, enkelen zwaaiend met kledingstukken. Ze konden niet gered worden vanwege de dikke rook die er om de torens hing. Circa tweehonderd mensen besloten hierop om uit de torens te springen, om zo aan het vuur te ontsnappen. Dit leverde de wereldberoemde en schokkende foto ‘The falling man’ op.

Om 9:59 stortte de zuidelijke toren in, gevolgd door de noordelijke toren om 10:28. Naar schatting waren er ten tijde van de ramp tussen de 30.000 en 50.000 mensen aanwezig in en rond de Twin Towers. De mensen die zich tijdens de ineenstortingen nog in de gebouwen bevonden zijn vrijwel allemaal omgekomen. Onder deze mensen bevonden zich ook honderden brandweermannen en politieagenten, die de verdiepingen aan het afzoeken waren op zoek naar achtergebleven personen. In totaal zijn er in en om het World Trade Center 2.753 mensen omgekomen.

Het Pentagon

Ook het Pentagon in Washington DC was vermoedelijk een doelwit van de kapers. Een half uur na de tweede aanslag in New York stortte vlucht 77 neer op de westkant van het vijfhoekige gebouw waarin het Amerikaanse Ministerie van Defensie huist. Op dat moment waren achthonderd mensen aan het werk in dit gedeelte van het gebouw. Normaal gesproken zouden dit 4.500 mensen zijn, maar omdat het Pentagon verbouwd werd waren veel kantoren onbemand. Een ander ‘geluk bij ongeluk’ was dat het vliegtuig neerkwam op het sterkste gedeelte van het pand. Dankzij een recente renovatie beschikte de westkant over een sprinklerinstallatie en een sterke, stalen constructie die overeind zou blijven wanneer er een bom in het gebouw zou ontploffen. Dankzij deze constructie bleef het gebouw na de inslag redelijk intact en konden veel mensen die in het gebouw waren vluchten. Uiteindelijk zijn er bij het Pentagon 185 personen omgekomen, waarvan 60 passagiers van vlucht 77. In totaal vonden op deze dag 2.977 mensen de dood.

Pentagon

Een zwarte dag

Direct na de aanslagen werden 35.000 Amerikaanse militairen opgeroepen om te helpen met het puinruimen en het zoeken naar mensen die onder de gebouwen bedolven waren. Op dat moment waren er al ruim 40.000 politieagenten en 14.000 brandweermannen op de been in New York. Samen zochten zij dagenlang naar overlevenden, maar helaas zonder al te veel succes. Tot en met twee dagen na de aanslagen werden er in totaal negen mensen bevrijd. Na deze dagen werden er geen levenden meer gevonden.

De omgeving van de Twin Towers zag er na de aanslagen uit als een oorlogsgebied. Als gevolg van het instorten van de gebouwen waren de straten, auto’s en gebouwen bedolven onder een dikke laag stof. Overal lag papier en andere resten uit de kantoren. Daarnaast stortten ook andere gebouwen in omdat ze zwaar beschadigd waren geraakt na de ineenstorting van de Twin Towers, zoals 7 World Trade Center. In opdracht van president George W. Bush verdeelde de brandweer van New York het rampgebied in vier zones en werden er vier leidinggevenden aangesteld om de zoektocht naar mensen en het opruimen van het puin in goede banen te leiden. Deze actie werd pas in mei 2002 voltooid. Voor de noodhulp, zowel voor de slachtoffers als de hulpverleners, werd twintig miljard dollar beschikbaar gesteld door de Amerikaanse overheid.

Drie dagen na de aanslagen, op vrijdag 14 september 2001, werden wereldwijd de terroristische daden herdacht. In Amerika werd een nationale dag van rouw afgekondigd en in Nederland werd, net als in de rest van Europa, drie minuten stilte gehouden om 12:00.

Verwoesting torens WTC

Gevolgen

Direct na de aanslagen daalden de beurskoersen dramatisch. De luchtvaartindustrie had het zwaar te verduren, evenals de toeristische sector. Het luchtruim boven de Verenigde Staten mocht na de aanslagen niet meer betreden worden en bleef gedurende drie dagen gesloten. Dit betekende dat overal ter wereld gestrande reizigers ondergebracht moesten worden. Op de langere termijn hebben de aanslagen voor sterk aangescherpte veiligheidsvoorschriften geleid, zoals het verbod op het meenemen van scherpe voorwerpen en vloeistoffen. Ook verloren 200.000 Amerikanen hun baan, waarvan 100.000 personen in de luchtvaartindustrie werkten. Achteraf is de totale schade van de aanslagen geschat op ruim 20 miljard dollar.

De aanvallen hebben veel documentaire- en filmmakers, schrijvers en andere kunstenaars geïnspireerd. Er wordt zelfs gesproken van een periode voor en na 11 september 2001. De angst om op een willekeurig moment zonder duidelijke aanleiding aangevallen te worden lag op de loer en dit zorgde wereldwijd voor een golf van verandering. De wereld werd terughoudender en conservatiever en overheden namen een nog meer beschermende rol op zich. Dit komt in veel artikelen en boeken naar voren. Verder werden er ook commerciële films en documentaires geproduceerd waarin 9/11 centraal staat.

Aanval op de Westerse wereld

Vrijwel direct na de aanslagen startte de Amerikaanse overheid een klopjacht op de mogelijke daders. Al na een paar dagen werden Osama Bin Laden en zijn terroristische organisatie Al-Qaida verantwoordelijk gehouden voor de aanval op de Westerse wereld. Bin Laden zou zich op dat moment ophouden in Afghanistan, waar intensief naar de terrorist werd gezocht. Tegelijkertijd werden overal ter wereld mensen opgepakt die mogelijk iets met de aanslagen te maken zouden hebben. Veel van deze mensen werden redelijk snel weer vrijgelaten.

Later bleek dat in totaal negentien mannen verantwoordelijk waren voor de kaping van de vier vliegtuigen. Mohammed Atta werd aangewezen als leider van de operatie. De kapers waren afkomstig uit Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Egypte en Libanon.

Op 7 oktober 2001 startte de Verenigde Staten, gesteund door andere NAVO-landen, de oorlog tegen Afghanistan. President Bush liet op deze datum weten dat de oorlog gericht zou zijn op de terroristen en dat de bevolking zoveel mogelijk gespaard zou blijven. Om zijn woorden kracht bij te zetten liet hij weten miljoenen dollars uit te trekken voor vluchtelingenhulp. Uiteindelijk heeft Afghanistan toch veel te leiden gehad onder de oorlog. Veel gebouwen zijn door bombardementen verwoest en veel militairen hebben de strijd niet overleefd. Ook zijn er burgerdoden gevallen.

Complottheorieën

In de Verenigde Staten, maar ook in de rest van de wereld, zijn er veel mensen die geloven dat de Amerikaanse overheid iets te maken had met de aanslagen. Sommige mensen denken dat de overheid de aanslagen veroorzaakt heeft, terwijl andere mensen geloven dat de overheid op de hoogte was van de aanslagen, maar er niets aan heeft gedaan om deze te verhinderen. Op het internet zijn tal van lijstjes met argumenten hiervoor terug te vinden. Een aantal hiervan staan hieronder weergegeven.

Als een van de belangrijkste argumenten wordt het gebouw 7 World Trade Center gegeven. Dit gebouw werd niet door een vliegtuig geraakt, maar stortte toch in op 11 september 2001. Volgens de Amerikaanse overheid kwam dit door rondvliegende brokstukken en de branden die hierdoor ontstonden. Omdat dit gebouw op tijd ontruimd was en alle aandacht geconcentreerd was op de ingestorte Twin Towers, werd er geen moeite gedaan om dit gebouw te sparen. Het gebouw stortte om 17:20 in. Op een perfecte manier, volgens enkele experts. Het gebouw ging namelijk rechtstandig ten gronde, waardoor het weinig tot geen schade veroorzaakte aan andere gebouwen. Dit is uitzonderlijk wanneer het gebouw door brand verloren gaat. Normaal gesproken stort een gebouw alleen op deze manier in wanneer er gebruik wordt gemaakt van springladingen en het pand dus bewust wordt opgeblazen. Daarnaast zou een normale brand niet voor de ineenstorting kunnen hebben gezorgd, aangezien de temperatuur van het vuur niet hoog genoeg zou zijn voor het verzwakken van de staalconstructie.

De verwoesting van een gedeelte van het Pentagon is veroorzaakt door vlucht 77. Nonsens, zeggen complottheorie-aanhangers. Er zijn namelijk weinig tot geen brokstukken van het vliegtuig teruggevonden. Daarnaast zou het vliegtuig veel meer schade aangericht moeten hebben, gezien de grootte van het vliegtuig. Ook zijn er geen beelden van het moment dat het vliegtuig het gebouw raakte, terwijl bewakingscamera’s 24 uur per dag draaiden. Wel zijn er beelden vrijgegeven van een explosie. De overheid gaf aan dat de brokstukken van het vliegtuig verkoold zijn door de explosie, maar dit vinden de critici een vreemd argument omdat bijna alle lichamen van de inzittenden geïndentificeerd konden worden. Zij vermoeden dat de overheid een raket heeft doen laten neerkomen op het Pentagon.

Een ander opvallend feit is dat op tv werd aangekondigd dat 7 WTC was ingestort, terwijl deze op dat moment nog gewoon overeind stond. Dit was zelfs op de achtergrond te zien tijdens de aankondiging. Daarnaast schijnen hooggeplaatste Amerikanen een dag voor de aanslagen het bericht hebben ontvangen om op 11 september vliegvelden te mijden en niet de lucht in te gaan. Ook denken complottheorie-aanhangers dat de videoboodschap waarin Osama Bin Laden de verantwoordelijkheid voor de aanslagen opeist niet echt is. De Amerikaanse overheid bracht deze boodschap eind 2001 in de openbaarheid, maar de kwaliteit van het filmpje is erg slecht waardoor Bin Laden moeilijk te herkennen is. Daarnaast draagt Bin Laden in het filmpje gouden ringen en schrijft hij iets met zijn rechterhand, terwijl Bin Laden linkshandig is en moslimmannen normaal gesproken geen goud dragen.

Complottheorie
2000: Aanslag op USS Cole2001: Invasie in Afghanistan en de jacht op Osama bin Laden