1857: Utah War

De ‘Utah Oorlog’ was eerder een conflict dan een oorlog, gebaseerd op een grote miscommunicatie. In de geschiedenis staat de ‘oorlog’ ook wel bekend als president ‘Buchanans Blunder’, omdat zijn aanpak voor het instellen van een nieuwe gouverneur in het Utah-territorium geheel uit de hand loopt.

Een nieuwe religie

Op zes april 1830 richt Joseph Smith een nieuwe religie op in de staat New York: De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. In de jaren ervoor heeft hij aan het Boek van Mormon gewerkt, dat als heilig boek voor de nieuwe religie moet dienen. Door de titel van het boek worden aanhangers van de religie ook wel ‘mormonen’ genoemd. Volgens Smith heeft hij in 1827 gouden platen ontvangen van een engel – een weder opgestane Indiaan met de naam Moroni – waarop in een oude taal inscripties zijn gemaakt. De inscripties zijn het woord van god, gericht aan het inheemse volk van Noord-Amerika. Ze vormen samen het Boek van Mormon, opgeschreven door de engel Moroni en begraven vlakbij het huis van Smith.

Een hoop mensen lachen om het verhaal van Smith, maar enkelen volgen hem in zijn woord. Met zijn paar honderd volgelingen trekt Smith in de eerste instantie naar de staat Illinois waar de mormonen de stad Nauvo betrekken. Hier wonen de mormonen gedurende meer dan een decennia, totdat de mormoonse kerk zich opsplitst. Smith heeft dan verkondigd dat een huwelijk met meerdere partners is toegestaan. Slechts een klein deel van zijn aanhangers gaat in dit polygame idee mee, de rest keert zich met een groot deel van de Amerikaanse bevolking op agressieve wijze tegen Smith. Hij wordt als ketter opgepakt en in de gevangenis gegooid. In 1844 worden Smith en zijn broer hier vermoord. De gouverneur van Illinois gebied alle overgebleven mormonen zijn staat te verlaten.

Joseph Smith

De tocht naar Salt Lake City

Brigham Young staat al snel op als tweede profeet van de mormonen, wanneer hij beweert hun nieuwe woonplaats in zijn dromen te hebben gezien: een mooie vallei in het Westen. In 1846 vertrekken meer dan zeventigduizend mormonen uit Illinois en beginnen onder leiding van Smith aan een barre tocht richting het Westen. Na een moeizame reis van enkele maanden zetten ze hun kamp op voor de winter. Enkele ontdekkingsreizigers brengen een bezoek aan het mormonenkamp en ze vertellen Smith over een groot zoutmeer in een brede vallei, ten westen van de Rocky Mountains. Er van overtuigd dat dit de vallei uit zijn dromen moet zijn, leidt Smith zijn mensen richting de Great Salt Lake. Vanaf 1847 werken de mormonen hard aan de opbouw van hun nieuwe woonplaats. Hoewel ze een sterk autonome gemeenschap vormen, geldt het grondgebied in waarop ze wonen als Mexicaans eigendom. De afloop van de Mexicaans-Amerikaanse Oorlog in 1848 brengt hier echter verandering in, wanneer de grond door het verdrag van Guadalupe-Hidalgo officieel tot de Verenigde Staten gaat horen. De ontdekking van goud in Californië zorgt voor een grote toeloop van gelukszoekers, die deels langs ‘Salt Lake City’ trekken. Een deel van hen blijft hier achter, wat de populatie sterk doet groeien.

Salt Lake

Problemen met Utah

De mormonen dienen in 1849 een verzoek in bij het congres van de Verenigde Staten tot het vormen van een eigen territorium. In 1850 wordt het verzoek goedgekeurd en de roept de overheid het nieuwe territorium uit tot Utah, naar de inheemse Ute stam die in het gebied leefde. Smith wordt daarbij tot gouverneur uitgeroepen, als compensatie voor het feit dat het Utah territorium kleiner is uitgevallen dan de mormonen hadden verzocht. Een klein deel van de nieuwe staatsoverheid is niet mormoons, wat leidt tot aanvaringen met de mormoonse leiders. Er worden diverse federale officieren richting Utah gezonden om in het bestuur te zitten, maar de meeste houden het er niet lang vol. Ze stellen dat de mormonen weigeren de federale overheid als macht te erkennen en dat ze het woord van Young boven de grondwetten van de Verenigde Staten stellen. Vrijwel meteen na zijn inhuldiging, besluit president James Buchanan (1857-1861) dan ook dat Brigham Young niet langer de gouverneur van het nieuwe Utah territorium kan blijven. Buchanan vindt dat de partijloze Young teveel macht heeft en de openlijke polygamie van de mormonen onacceptabel. Zijn besluit wordt door het congres gesteund, maar ze begaan een grote fout in de uitvoering ervan. Het congres besluit enkel op grond van de rapporten van officieren die in Salk Lake City zijn geweest, dat de mormonen beslist in opstand zullen komen tegen de overheidsbeslissing. Er wordt verder geen onderzoek ingesteld en ook het briefcontact met Utah wordt geannuleerd. In plaats daarvan besluit de Amerikaanse overheid meteen een leger van vijfentwintighonderd man met de nieuwe gouverneur – Alfred Cumming – mee te sturen naar Salt Lake City.

Het nieuws dat het Amerikaanse leger op weg is richting het Utah territorium bereikt al snel de mormonen. De ontsteltenis is groot, want de overheid heeft hen niet ingelicht over een wisseling van gouverneurs, laat staan over een bezoek van het leger. Dit gebrek aan communicatie leidt ertoe dat de bevolking van Utah de conclusie trekt dat het om een religieuze opschoningsactie gaat. Ze stellen onmiddellijk een militie op, die zich klaarmaakt om ten aanval te gaan. Het burgerleger probeert het naderende Amerikaanse leger tegen te werken door legervoorraden in brand te steken en vee en paarden te stelen. Door deze acties loopt de situatie al snel verder uit de hand. De Amerikaanse overheid stuurt nog meer troepen richting Utah om de opstand te onderdrukken. Young roept op zijn beurt nog meer militie bij elkaar, maar probeert bovenal tot een vreedzame oplossing te komen. Officier Thomas Kane uit Pennsylvania, een vriend van zowel de president als de mormonen, krijgt van Buchanan dan ook toestemming om richting Utah te reizen om over vrede te onderhandelen.

James Buchanan

Geen reden tot oorlog

Wanneer Kane in 1858 in Salt Lake City aankomt, treft hij de mormonen niet aan in een staat van verdediging. In tegendeel; de bewoners zijn zich aan het voorbereiden op een grote verhuizing. Young heeft besloten dat ze beter kunnen verplaatsen richting Mexico of een eiland om zo een confrontatie met het Amerikaanse leger te vermijden. De eerste Amerikaanse troepen die Salt Lake City binnenrijden treffen de stad al grotendeels verlaten aan. Ze zetten vlak buiten de stad kamp Floyd op, waar ook de nieuwe gouverneur Cumming verblijft. Kane start een serie onderhandelingen tussen Young en Cumming. De nieuwe gouverneur verzekert de mormonen dat een conflict nooit de bedoeling was en dat hij zich als nieuwe gouverneur niet zal bemoeien met hun religie. Hij dringt er bovendien op aan dat ze de stad waar ze zo veel werk in hebben gestopt niet moeten verlaten. Uiteindelijk besluit Young te blijven en zijn plek als gouverneur op vreedzame wijze af te staan aan Cumming. De nieuwe gouverneur licht het leger in kamp Floyd in dat een ingreep niet meer nodig zal zijn. De ‘oorlog’ eindigt daarmee zonder dat er doden of gewonden zijn gevallen. Young en zijn volgelingen verklaren tegenover de Amerikaanse overheid in vrede te willen leven onder de wetten van de Verenigde Staten. Hiermee is het geschil officieel afgelopen. Young blijft de leider van de mormoonse kerk en Cumming geldt vanaf dan als leider van de territoriale overheid. De twee functies zijn sindsdien gescheiden gebleven. Kamp Floyd wordt in 1861 met de uitbraak van de Amerikaanse Burgeroorlog door het leger verlaten, maar de stad rondom het kamp blijft bestaan. Hier woont de eerste grote populatie niet-mormonen van Utah en daarmee is de droom van de mormoonse kerk om in een afgesloten territorium te leven voorgoed voorbij.

Thomas Kane
1856: Pottawatomie Massacre1860: Pony Express