VIP: Martin Luther King

door Emma Broekhuizen vr 15 jan. 2016 9:00

‘I have a dream…’, wie kent niet de beroemde woorden die Martin Luther King, Jr. spreekt tijdens de Mars naar Washington? De mars is een van de vele vreedzame protesten tegen de ongelijke rechten en discriminatie van Afro-Amerikanen in de jaren vijftig en zestig. Vandaag is het Martin Luther King Day en blikken we kort terug op het leven en streven van deze mensenrechtenstrijder.

King in het kort

Martin Luther King Junior wordt op 15 januari 1929 geboren in Atlanta, Georgia. Hij behaalt een doctorsgraad in de theologie en wordt, net als zijn vader, dominee in de baptistenkerk. King is zich al op jonge leeftijd bewust van het racisme dat in de zuidelijke staten heerst. Er zijn bijvoorbeeld aparte winkels, scholen, kerken en toiletten voor mensen met een donkere huidskleur. Wanneer “zwarte” mensen met de bus reizen, moeten zij achterin instappen en hun zitplaats afstaan aan blanken. Wanneer Rosa Park dit in Montgomery, Alabama in 1955 weigert, raakt King bij het protest tegen de onderdrukking en rassenscheiding betrokken.

foto martin luther king martin luther king day

Busboycot

Door de actie van Rosa Parks komen mensen in buurthuizen bijeen om hun ongenoegen over de rassenscheiding en discriminatie te uiten. Onder leiding van Martin Luther King besluit een grote groep het openbaar vervoer tijdelijk te negeren. Deze boycot zorgt ervoor dat de discriminatie in de bussen van Montgomery verdwijnt. Kings charisma en overtuigende toespraken op verschillende openbare plaatsen maken hem populair. Zijn streven naar geweldloos protest krijgt steeds meer aanhangers. Op 16 april 1963 schrijft King 'The Letter from Birmingham Jail', een open brief waarin hij zijn niet-gewelddadige protest tegen racisme verdedigt. Hij schrijft dat mensen de morele verantwoordelijkheid hebben om onjuiste wetten te breken en dat ze direct actie moeten ondernemen en niet afwachten tot er vanzelf iets verandert.

martin luther king march on washington martin luther king march on washington

March on Washington

Het geweldloze protest krijgt vorm door sit-ins en protestmarsen. De beroemdste protestmars is de Mars naar Washington op 28 augustus 1963. Bijna drieduizend protestanten wandelen in de Amerikaanse hoofdstad van het Washington Monument naar het monument voor president Lincoln, die de slavernij had afschaft. Toespraken van leiders van mensenrechtenorganisaties en optredens van muzikanten als Bob Dylan moeten het onrecht van Afro-Amerikanen onder de publieke aandacht brengen. De meest memorabele toespraak is van protestaanvoerder King. Met de woorden ‘I have a dream’ uit hij zijn wens dat iedereen in Amerika in vrede met elkaar kan samenleven en dat niemand meer wordt beoordeeld op zijn huidskleur.

I have a dream that one day this nation will rise up and live out the true meaning of its creed: “We hold these truths to be self-evident: that all men are created equal.” (...) I have a dream that my four children will one day live in a nation where they will not be judged by the colour of their skin but by the content of their character. I have a dream today.

Resultaat

King ontvangt in 1964 de Nobelprijs voor de Vrede. Op 2 juli van dat jaar ondertekent president Johnson de Civil Rights Act, die discriminatie op grond van geslacht en huidskleur verbiedt en een eind moet maken aan de rassenscheiding. Echter, de wet wordt lang niet in alle staten direct nageleefd. King en zijn volgers willen het succes uitbreiden en eisen stemrecht.

Bloody Sunday

De activisten plannen een 87 kilometer lange protestmars in drie etappes, van Selma naar Montgomery. Grootschalige politie-inzet blokkeert deze ‘onwettige mars’, die resulteert in een bloedige strijd. Als reactie op deze Bloody Sunday neemt president Johnson op 6 augustus 1965 de Voting Rights Bill aan, waarmee het aantal donkere mensen dat mag stemmen toeneemt. Johnson zegt dat Amerikanen ‘de verlammende erfenis van het racisme en het onrecht [moeten] overwinnen. En wij zullen zegevieren’, waarmee hij verwijst naar het strijdlied ‘We Shall Overcome’ dat werd gebruikt tijdens de protestmars.

Moord en erfenis

Na een toespraak over het beloofde land en zijn heilige geloof dit te zullen bereiken, wordt op 4 april 1968 de 39-jarige Martin Luther King doodgeschoten. De geweldloze mensenrechtenstrijder wordt door een scherpschutter om het leven gebracht op zijn balkon van het Lorraine Motel in Memphis. Hoewel King en zijn volgers nog lang niet klaar waren met de strijd, had hun protest geleid tot verandering in de Verenigde Staten. De Civil Rights Act en Voting Rights Bill zorgden niet voor volledige gelijkheid, maar waren een opmars naar betere rechten voor Afro-Amerikanen. De verandering gaat langzaam en is nog altijd bezig. De raciale spannigen in de Verenigde Staten zijn nog niet verdwenen, denk maar aan de vrij recente rellen in Ferguson. Velen zien het als een grote doorbraak dat Barack Obama de eerste donkere president van Amerika is geworden. Hoewel Martin Luther King geen hoge leeftijd haalde en zijn doelen nog niet volledig bereikt zijn, zal hij herinnerd worden als een van de strijdlustigste mannen van de geschiedenis.

martin luther king museum martin luther king museum

Leer meer: bezoek…

  • National Civil Rights Museum in Memphis: Dit museum staat in het teken van de lange strijd die mensen als King voerden voor gelijke rechten voor Afro-Amerikanen. De collectie bestaat onder andere uit historische foto’s, voorwerpen en de motelkamer waar King logeerde toen hij vermoord werd.
  • Het Martin Luther King Memorial in Washington DC. Aan de Potomac-Rivier is een mooi monument voor de mensenrechtenstrijder. Bezoek ook het Lincoln Memorial, waar King speechte tijdens de Mars naar Washington. De woorden ‘I have a dream’ staan gegraveerd op de plaats waar hij stond.
  • Martin Luther King, Jr. National Historic Site in Atlanta: Hier vind je het geboortehuis en de grafsteen van King. Bezoek ook de Ebenezer Baptist Church, de kerk waar King en zijn vader predikten. In het bijhorende bezoekerscentrum passeren het leven van King en de idealen waar hij voor streed uitgebreid de revue.
martin luther king monument martin luther king monument