Warren Gamaliel Harding

Portret van president Warren Gamaliel Harding, president van de VS 1921-1923 ) Warren G. Harding, een Republikein uit Ohio, was de 29e president van de Verenigde Staten (1921-1923). Tegenwoordig komt Warren G. Harding vaak voor op lijstjes van de slechtste presidenten die de VS ooit gekend hebben: hij beschikte over een matige intelligentie, beperkte leiderschapskwaliteiten, zijn medewerkers waren corrupt en na zijn dood werd ook nog bekend dat hij in het geheim een dochter had gekregen bij zijn minnares.

Voor presidentschap

Jeugd

Warren Gamaliel Harding werd op 2 november 1865 geboren op een boerderij in Marion, Ohio. Hij was van gemengde Britse, Ierse en Nederlandse komaf en de oudste van acht kinderen. Zijn ouders waren beiden arts, hoewel zijn vader daarnaast ook nog les gaf op een landbouwschool en de boerderij onderhield. Toen het gezin naar een ander deel van Ohio verhuisde, kocht zijn vader de lokale krant The Argus, die wekelijks uitkwam. Daar deed Harding, destijds tien jaar, zijn eerste ervaringen op met journalistiek.

Opleiding

In 1882, hij was toen zestien jaar oud, behaalde Harding zijn Bachelor of Science aan het Ohio Central College in Iberia, waar hij een journalistieke opleiding volgde. Ondanks zijn jonge leeftijd was Harding inmiddels een volleerd spreker in het openbaar en binnen Marion werd hij lokaal bekend toen zijn band de derde prijs won bij het zeer competitieve Ohio State Band Festival. Hij speelde hoorn.

Krantenwereld van Ohio

Bij zijn afstuderen had Harding ambities om leraar te worden, of iets te gaan doen in de verzekeringswereld of binnen het rechtssysteem. Uiteindelijk kocht hij de Marion Daily Star, de kleinste van de drie stadskranten. Hij hervormde de krant tot een schriftelijk verlengstuk van de Republikeinse partij en had daar aardig wat succes mee. Toen Harding van de Star de officiële krant wilde maken, stuitte hij op flink wat verzet van de Marion Independent, die op dat moment de grootste was. Uiteindelijk werd de krantenoorlog gewonnen door Harding, die de Marion Daily Star tot één van de populairste kranten van het land wist te maken. Al het tumult rondom de kranten, met name met zijn toenmalige schoonvader als eigenaar van de Marion Independent, bezorgde Harding lichamelijke ongemakken. Op 24-jarige leeftijd werd hij enkele weken opgenomen met uitputtingsverschijnselen.

De Duchess

In 1891 trouwde hij de vijf jaar oudere Florence Kling DeWolfe. Zij was al eerder getrouwd geweest en moeder van een jonge zoon. Omdat ze net zo zakelijk en gedreven was als haar vader, een rijke vastgoedhandelaar en de eigenaar van de krant die Harding ‘verslagen’ had, kreeg ze al snel de bijnaam de Duchess (de hertogin). De krantenbusiness floreerde onder haar regie en er wordt beweerd dat haar ambitie de voornaamste reden is dat Harding in het Witte Huis terechtgekomen is.

Begin van carrière in de politiek

Hardings politieke carrière begon toen hij probeerde een zetel te bemachtigen bij de regionale verkiezingen. Hij stelde zich vooral verkiesbaar om politieke ervaring op te kunnen doen, want binnen het overwegend democratische provinciale bestuur was winst voor de Republikein Harding vrijwel uitgesloten. Toen bleek dat de dominante positie van de Marion Daily Star voldoende stabiel was, trokken Harding en zijn vrouw door het de hele staat, zodat Harding politieke bijeenkomsten kon bijwonen. Uiteindelijk kreeg hij een zetel in staatssenaat van Ohio en in 1903 stelde hij zich verkiesbaar als gouverneur voor de staat. Hij werd niet verkozen, maar kreeg wel een functie als luitenant gouverneur. In 1906 en 1909 deed hij opnieuw een gooi naar het gouverneurschap, wederom zonder succes.

In de Senaat

Een paar jaar later hield Harding een nominatiespeech voor de presidentskandidaat William Howard Taft, die ook daadwerkelijk president werd. Dit betekende een persoonlijk succes voor Harding. Door de heftige verkiezingsstrijd met de meer progressieve partij van Roosevelt had de voorheen onderling verdeelde Republikeinse Partij zich herenigd. Dit had tot gevolg dat Burton, de Republikeinse Ohio-ssenator, flink wat aanhang verloor. Daarop besloot hij zich niet herkiesbaar te stellen. Harding zag zijn kans schoon en kwam in 1914 als afgevaardigde van Ohio in de Senaat terecht. Een onopvallende termijn van zes jaar (1915-1921) volgde.

In de race om president te worden

Toen in juni 1920 de Republikeinse presidentskandidaat gekozen moest worden in Chicago, was Harding de minst waarschijnlijke kanshebber. Omdat de partij het niet eens kon worden over één van de grote namen en Harding door vrijwel iedereen aardig werd gevonden, werd hij uiteindelijk toch verkozen. In november van hetzelfde jaar versloeg Harding met zijn ‘Return to Normalcy’-campagne de Democraat James Cox tijdens de landelijke verkiezingen en werd hij president van de Verenigde Staten.

Tijdens presidentschap

Eerste Wereldoorlog

Als kersverse president moest hij eerst officieel een einde maken aan de Eerste Wereldoorlog. Zijn voorganger, de Democraat Woodrow Wilson, had het vredesverdrag van Versailles al opgesteld, maar dat was destijds verworpen door de Republikeinen die de Volkerenbond niet zagen zitten. In 1921 verklaarde Harding de oorlog formeel ten einde, volgens zijn biograaf met de minimale inspanning van een krabbeltje tussen twee holes in tijdens een partijtje golf in New Jersey.

Wapenfeit

Het grootste wapenfeit van Harding als president was het bijeenroepen van de wapenbeheersingsconferentie in Washington. Hier spraken de belangrijkste maritieme staten, met afwezigheid van Duitsland, af om het aantal vloten volgens een afgesproken verdeelsleutel terug te brengen. De onderhandelingen duurde drie maanden. Daarnaast was Harding de eerste president die sinds de Burgeroorlog het lef had om op zuidelijke bodem, in Alabama, te pleiten voor rechten van de zwarte bevolking.

Teapot Dome en andere schandalen

Toch wordt Hardings presidentschap vooral gedomineerd door schandalen. Het bekendste schandaal is de Teapot Dome- affaire, waarbij aan het licht kwam dat de Minister van Binnenlandse Zaken Albert B. Fall olie-exploitatierechten in Wyoming verkocht had voor eigen gewin. Fall streek hier destijds ruim vierhonderd duizend dollar en een kudde vee voor op, maar werd in 1929 alsnog een jaar achter de tralies gezet wegens omkoping. Dit was lang niet het enige schandaal, Harding had zichzelf omringd met ‘vrienden’ die het minder nauw namen met de regeltjes. Aanklachten tegen de Minister van Justitie, corruptie in het Veterans Bureau en de vermeende buitenechtelijke avontuurtjes van Harding zelf waren funest voor de populariteit van de president. Of Harding op de hoogte van was alle misstanden binnen zijn regering is niet duidelijk, maar het leidde wel tot fysieke ongemakken en depressie.

Hartaanval of vergiftiging?

In 1923 besloot Warren Harding een rondreis te maken door het land om zijn beleid uit te leggen aan de gewone burger, zoals wel meer belegerde presidenten hadden gedaan. Toen Harding uit Washington vertrok, had hij al last van een verhoogde bloeddruk en een vergroot hart. In Alaska werd hij ernstig ziek, historici zijn het er nog niet over eens of het een voedselvergiftiging, longontsteking of een hartaanval is geweest. Harding reisde door naar San Francisco en overleed daar op 2 augustus aan een hersenbloeding. Warren G. Harding is 57 jaar geworden.

Na presidentschap

Hoe wordt Warren Harding herinnerd?

Tegenwoordig komt Warren G. Harding vaak voor op lijstjes van de slechtste presidenten die de Verenigde Staten ooit gekend hebben: hij beschikte over een matige intelligentie, beperkte leiderschapskwaliteiten, zijn medewerkers waren corrupt en na zijn dood werd ook nog bekend dat hij in het geheim een dochter had gekregen bij zijn minnares.

Harding was een lange man met glanzend zilverwit haar, grijze ogen, een klassieke Romeinse neus en een prettige stem. Hij vond het belangrijk om door iedereen aardig gevonden te worden: in alle jaren dat hij aan het hoofd stond van de Marion Daily Star is er niemand ontslagen. Zoals zijn eigen vader al opmerkte: 'Het is goed dat je geen meisje was Warren, je zou voortdurend zwanger geweest zijn. Je kunt immers geen ‘nee’ zeggen.'