Facebook

Facebook is een sociale netwerkdienst waarmee gebruikers online hun interesses kunnen delen met anderen. Interesses kunnen variëren van foto’s en muziek tot berichten over je nieuwe relatie, werkgever of wat je zojuist hebt meegemaakt. Facebook werd opgericht als ‘The Facebook’ op 4 februari 2004 door onder andere facebook logo Harvard-student Mark Zuckerberg, maar bestaat in haar huidige vorm vanaf september 2006. Hoewel Facebook oorspronkelijk alleen bedoeld was voor studenten van de Harvard Universiteit, is het vandaag de dag toegankelijk voor iedereen boven de dertien jaar. Facebook is beschikbaar in ruim 70 verschillende talen en overschreed op 14 september 2012 de grens van één miljoen actieve gebruikers.

Geschiedenis

Facebook wordt opgericht door Harvard-studenten Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin, Dustin Moskovitz, Andrew McCollum en Chris Hughes. Het begint allemaal rond 28 oktober 2003 met ‘Facemash’. Tweedejaars student Zuckerberg en drie van zijn medestudenten ontwerpen een website voor medestudenten. De website is een soort ‘hot-or-not’-spel. Bezoekers krijgen foto’s van twee medestudenten te zien en moeten kiezen welke van de twee ze het mooist vinden. Om de foto’s bij elkaar te krijgen, hackt Zuckerberg de database met ‘smoelenboeken’ van diverse studentenhuizen op de campus. In de eerste vier uur van bestaan haalt Facemash maar liefst 450 bezoekers. De website verspreidt zich razendsnel onder verschillende campusgroepen, maar wordt enkele dagen later offline gehaald door de autoriteiten van Harvard. Desondanks is de website een groot succes. De bedenkers zelf opperen dat dit komt omdat studenten ‘echte mensen’ zien; mensen die in hun omgeving wonen, die ze kennen, of kunnen leren kennen. Dit zal later het basisidee achter Facebook worden.

In januari 2004 begint Zuckerberg met het schrijven van een code voor een nieuwe website: ‘The Facebook’. De website gaat online op 4 februari. Het doel is om mensen rondom de universiteit met elkaar te verbinden. Binnen vierentwintig uur registreren zich 1.200 tot 1.500 studenten van Harvard op de website. Binnen de eerste maand is al meer dan de helft van de studenten geregistreerd op The Facebook. In maart 2004 wordt de website ook beschikbaar gesteld voor studenten van de universiteiten van Stanford, Columbia en Yale, en uiteindelijk bereikt het bijna alle universiteiten in de Verenigde Staten en Canada. In de zomer van 2004 verplaatst het hoofdkwartier van Facebook naar Palo Alto (Californië). Sean Parker, die Zuckerberg tot dan toe alleen heeft geadviseerd, wordt nu het kopstuk van het bedrijf. ‘The Facebook’ wordt voortaan ‘Facebook’ en koopt haar eigen domeinnaam.

De revolutie is nog lang niet ten einde wanneer op Facebook 1 oktober 2005 wordt verspreid naar universiteiten in bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en Mexico. Niet veel later worden ook hogescholen en medewerkers van grote bedrijven als Apple en Microsoft uitgenodigd om lid te worden. In december 2005 kunnen studenten van universiteiten in Ierland, Nieuw-Zeeland en Australië zich registreren. Het wereldwijde netwerk is een feit wanneer Facebook vanaf september 2006 toegankelijk wordt voor iedereen boven de dertien jaar met een geldig e-mailadres. Op 25 oktober 2007 neemt Microsoft een belang van 1,6% in Facebook, wat neerkomt op een slordige 240 miljoen dollar. De totale waarden van het bedrijf wordt op dat moment geschat op 15 miljard dollar. De jonge Zuckerberg komt dan ook niet verrassend terecht op de Forbeslijst met de rijkste mensen ter wereld.

Mark Zuckerberg

Commotie

De opkomst en aanwezigheid van Facebook gaat niet zonder slag of stoot. Er zijn dan ook diverse rellen en aanklachten geweest. Al zes dagen na de oprichting van de website beschuldigen Cameron en Tyler Winklevoss en Divya Narendra Mark Zuckerberg ervan dat hij hun idee zou hebben gestolen. Zuckerberg zou hun hebben laten geloven dat hij hen zou helpen om een sociaal netwerk op te bouwen voor Harvard-studenten, terwijl hij ondertussen zelf werkte aan een gelijksoortig product.

Ook zijn er herhaaldelijk klachten geweest over Facebook omdat het de privacy van haar leden onvoldoende zou waarborgen. Zo zou Facebook gegevens van gebruikers doorverkopen aan commerciële instanties. Op basis van voorkeuren en gedrag van gebruikers en hun vrienden zijn een tijd lang persoonlijke advertenties gemaakt. Het koopgedrag van gebruikers zou daardoor bij behoorlijk wat (online) winkels bekend zijn. Na groot protest is deze functie door Facebook aangepast. Een ander punt van kritiek is de vrije mogelijkheid om pagina’s aan te maken, waardoor er ook controversiële of ongepaste pagina’s opgericht kunnen worden.

Daarnaast zijn er discussies over maatschappelijke problemen die Facebook op kan leveren. In juli 2011 begint er in Duitsland een discussie over het verbieden van evenementen die via Facebook georganiseerd worden; vaak leidt dat tot veel ongenode gasten, waardoor situaties behoorlijk uit de hand lopen. Denk maar terug aan ‘Project X’ in het Groningse Haren, op 21 september 2012. Ook is Facebook voor met name jongere gebruikers een nieuw medium om anderen te pesten. Tevens zou de website kunnen leiden tot psychologische problemen, zoals verslaving, stress, vijandigheid of sociale isolatie.

In landen als China, Iran, Oezbekistan, Pakistan en Syrië wordt Facebook om verschillende redenen geblokkeerd. De inhoud zou bijvoorbeeld anti-islamitisch of religie-discriminerend zijn. Ook op veel werkplaatsen en scholen is Facebook niet toegankelijk omdat de website het personeel of leerlingen te veel zou afleiden.

Project X

Verdere ontwikkeling

Ondanks haar razendsnelle geschiedenis maakt Facebook nog bijna dagelijks ontwikkelingen door. Met name de groei van het ledenaantal is een opvallend gegeven: Facebook overschrijdt in september 2012 de grens van één miljard actieve gebruikers. Naar schatting zijn de meeste gebruikers tussen de 13 en 34 jaar oud. De meeste leden komen op het moment van telling uit de Verenigde Staten.

Veel veranderingen die Facebook doorvoert, zoals privacy-instellingen, zijn niet direct zichtbaar. De invoering van de ‘timeline’ op 22 december 2011 is dat wel. Vanaf dat moment krijgt iedere gebruiker een profielpagina waarop zijn of haar hele geschiedenis aan Facebook-activiteiten te bekijken is. In de loop der tijd werd het ook mogelijk om via Facebook langlopende spellen te spelen, zoals FarmVille, CityVille of Scrabble.

Voorbeeld Timeline

Diensten

Facebook biedt geen tastbare producten en is als sociale netwerksite alleen online toegankelijk. Toegang krijg je zowel via de gewone internetbrowser op je computer, als via applicaties op je mobiele telefoon of tablet.

Nadat een gebruiker zich heeft geregistreerd, kan hij of zij een persoonlijk profiel aanmaken met foto’s en informatie over zichzelf, zoals de werkplek, opleiding, woonplaats en verjaardag. Dit is de zogenaamde ‘timeline’. Iedere gebruiker kan daarnaast connecties maken met vrienden en andere bekenden. Met die connecties kunnen vervolgens boodschappen worden uitgewisseld op een ‘prikbord’ dat door de gebruiker en zijn of haar connecties wordt gevuld. Boodschappen kunnen variëren van foto’s en video’s tot berichtjes over wat er in je omgeving gebeurt, wat er in je omgaat, wat je dwars zit of wat je aan het eten bent. Ook is er een chat-functie die het mogelijk maakt om privé met vrienden te chatten. Verder kunnen gebruikers lid worden van groepen (met bijvoorbeeld sportvrienden, klasgenoten of collega’s) en kunnen zij pagina’s ‘liken’. De gebruiker geeft dan aan dat hij of zij een pagina waardeert. Het gaat hierbij vaak om pagina’s van een merk of artiesten, sport of een televisieprogramma. Uit een onderzoek van april 2013 blijkt dat de gemiddelde Facebook-gebruiker op dat moment gemiddeld 40 pagina’s liket.

Facebook haalt een groot deel van haar inkomsten uit kleine advertenties die op iedere Facebook-pagina te zien zijn. In de loop der tijd hebben merken steeds meer mogelijkheden gekregen op Facebook. Zo kunnen zij een eigen pagina aanmaken waarop zij bijvoorbeeld informatie geven over het bedrijf, nieuwe producten of een wedstrijd organiseren.

Like

Meer weten?

Wil je meer weten over de oprichting van Facebook? Kijk dan naar de film The Social Network (2010), met als ondertitel: ‘Je krijgt geen 500 miljoen vrienden zonder een paar vijanden te maken…’.