Nike

Nike is een Amerikaans bedrijf dat in 1964 is opgericht als Blue Ribbon Sports. Het concern, dat tegenwoordig sportschoenen, -kleding, -accessoires en -apparatuur nike logo verkoopt, veranderde in 1978 haar naam in Nikè, naar de Griekse godin van de overwinning. Het logo van Nike, de Swoosh, is een van de bekendste logo’s ter wereld. Ook de slogan ‘Just do it’ is wereldwijd bekend. Met een jaaromzet van ruim 24 miljard dollar is het merk na vijftig jaar nog steeds erg succesvol.

Geschiedenis

In 1955 ontmoetten atleet Philip Knight en coach Bill Bowerman elkaar voor het eerst op de Universiteit van Oregon. Bowerman, zelf een voormalig Olympiër, was toentertijd als atletiekcoach betrokken bij de ontwikkeling van beter sportmateriaal en betere trainingsmethoden voor zijn studenten. Hij bedacht de wafelzolen: zolen die niet volledig dicht zijn, maar een wafelstructuur hebben waardoor ze lichter aanvoelen en een beter draagcomfort hebben. Bowerman testte zijn schoenen op zijn studenten en concludeerde dat de schoenen bijdroegen aan betere prestaties. Phil Knight, een van zijn atleten, kwam op het idee om moderne, goedkope schoenen vanuit Japan naar Amerika te importeren. Deze schoenen zouden in Amerika verkocht kunnen worden, maar er zou ook mee geëxperimenteerd kunnen worden in de hoop de schoenen en techniek te verbeteren. Deze schoenen zouden de concurrentie kunnen aangaan met Duitse merken als Adidas, die op dat moment de sportmarkt in de Verenigde Staten overheersten.

Het lukte Knight om een deal te sluiten met Onitsuka Tiger Shoes, een bedrijf dat tegenwoordig de naam ASICS draagt. Knight werd importeur van Japanse schoenen en ontving in 1963 de eerste proefmodellen. Hij stuurde Bowerman een paar toe, waarop deze kansen zag om een partnerschap aan te gaan. Knight zou de schoenen verkopen, terwijl Bowerman de schoenen uit elkaar haalde om te zien hoe hij ze beter en lichter zou kunnen maken. Beiden investeerden vijfhonderd dollar, bestelden driehonderd paar schoenen en richtten het bedrijf Blue Ribbon Sports op.

Het eerste jaar waren Knight en Bowerman de enige twee personen die zich met Blue Ribbon Sports bezig hielden, maar aangezien zij allebei een fulltime baan hadden groeide de behoefte naar een extra werknemer. Dit werd Jeff Johnson, een atleet die Knight had leren kennen op Stanford. Johnson kwam in 1965 in dienst en bleek al snel een zeer waardevolle werknemer. Johnson hield zich bezig met de marketing en ontwierp de eerste brochures, advertenties en catalogi. Ook schoot hij de foto’s voor de campagnes. Daarnaast opende hij de eerste winkel in Santa Monica, Californië en zette hij een bestelsysteem op. Omdat het zo goed ging met het bedrijf, legde Knight in 1969 zijn baan neer om zich volledig aan Blue Ribbon Sports te wijden. Ook Geoff Hollister en Bob Woodell maakten op dat moment deel uit van het team. Zij beheerden het eerste verkooppunt in Santa Monica.

Aan het begin van de jaren zeventig ontbond Onitsuka Tiger Shoes de overeenkomst en besloten Knight en Bowerman zelfstandig verder te gaan. Met ruim zes jaar ervaring op zak durfden ze het aan om een eigen merk van sportschoenen te ontwerpen en produceren. Johnson opperde de naam Nikè, naar de Griekse godin van de overwinning. Grafisch ontwerpster Carolyn Davidson kreeg de opdracht om een logo te maken. Voor 35 dollar creëerde ze de Swoosh, inmiddels een van de bekendste merklogo’s ter wereld. De eerste lijn Nike-schoenen (Nike was dus toen nog de naam van een schoenlijn, niet van het bedrijf) werd in 1972 op de markt gebracht. De schoenen bevatten wafelzolen, die indruk maakten op de eerste Nike-bezitters.

Het eerste boegbeeld van Nike werd de atleet Steve Prefontaine, die gesponsord werd door Blue Ribbon Sports. Prefontaine zou sindsdien geen wedstrijd meer verloren hebben. Hij kreeg nationale bekendheid dankzij zijn verhalen in bekende Amerikaanse sportbladen. Ook werd hij in 1972 vierde op de vijfduizend meter in München. Hierop besloot Prefontaine Nike-schoenen naar collegalopers te sturen, om zo meer bekendheid voor de schoenlijn te genereren. Een lange sponsorcarrière zat er echter niet in; Prefontaine overleed in 1975 op 24-jarige leeftijd.

Drie jaar later, in 1978, werd Blue Ribbon Sports omgedoopt tot Nike. Nike was nu niet langer een merknaam, maar de naam van het bedrijf.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw bereikte Nike de positie van marktleider. Het bedrijf ontwikkelde nieuwe schoenen, zoals de Nike Air Max. Deze schoenen waren voorzien van een nieuwe technologie: in de zool van de schoenen bevinden zich met gas gevulde plastic membranen, die voor een betere schokdemping zorgen. Ook werden in de jaren tachtig successen op sportgebied geboekt: dragers van Nikeschoenen wonnen Olympische titels, wereldkampioenschappen en plaatsten wereldrecords. Daarnaast werd in 1985 een sponsorcontract afgesloten met de wereldberoemde basketballer Michael Jordan. De Air Jordans, basketbalschoenen, werden naar hem vernoemd. Aan het einde van de jaren tachtig ziet de wereldberoemde slogan ‘Just do it’ het levenslicht.

De jaren negentig stonden in het teken van uitbreiding. Uitbreiding van het aantal sponsorcontracten, uitbreiding van distributiecentra en kantoren en uitbreiding op productgebied. Zo produceerde Nike in 1999 haar eerste golfballen, opende het bedrijf een nieuw Europees hoofdkantoor in Hilversum en werden onder andere het Amerikaanse atletiekteam en Tiger Woods gecontracteerd door Nike.

Volgens Nike staat het bedrijf sinds het jaar 2000 in het teken van ‘het leiden van de nieuwe generatie’. Nog altijd speelt innovatie een belangrijke rol binnen het bedrijf. De Shox-technologie (een nieuw schokdempingsysteem) is hier een voorbeeld van. Verder richt het bedrijf zich op samenwerkingen met partners als Apple. Dankzij de bundeling van krachten zijn er nu sportschoenen met chips te koop, die de prestaties van de sporter bijhouden. Tegenwoordig behoren de merken Umbro, Bauer, Cole Haan en Converse (van de beroemde All Stars-schoenen) ook tot het concern. Aan marketing wordt meer geld besteed dan ooit. Nike wil uitstralen dat het een merk voor iedereen is. ‘If you have a body, you’re an athlete’ is een van de laatste slogans.

Bowerman en Knight

Producten

Naast sportschoenen, waar het allemaal mee begon, verkoopt Nike ook kleding (zoals truien, broeken en onderkleding) voor een breed scala aan sporten. Aan de schoenen wordt nog altijd veel aandacht besteed; de meest recente toevoegingen aan de lijn zijn de Nike 6.0-, Nike NYX- en Nike SB-schoenen. Verder produceert Nike ook sportaccesoires (zoals brillen) en sportartikelen zoals golfballen en -sticks, voetballen, skateboards en tennisrackets.

Nike bril

Sponsoring

Nike heeft sinds de jaren zeventig veel sportteams en sporters gesponsord. Een greep uit het bestand: Carl Lewis, Jackie Joyner-Kersee, Sebastian Coe, Michael Jordan, Tiger Woods, Manchester United FC, FC Barcelona, Inter, Atlético Madrid, Arsenal FC, PSV, FC Twente en SBV Vitesse. Het concern sponsort echter ook landenteams, zoals teams uit Nederlands, Portugal, Brazilië, de Verenigde Staten en Turkije.

Carl Lewis